અનિશ્ચિતતા શેર માર્કેટ માટે સારી રીતે બોડ કરતી નથી. જેમ ફેબ્રુઆરી નજીક પહોંચ્યો તેમ  સેન્સેક્સએ ઘરેલું આર્થિક મંદી વચ્ચે કોરોનાવાઇરસની દહેશત વચ્ચે નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાવ્યો હતી. શેર બજારના વિવિધ ક્ષેત્રો વૈશ્વિક ભયને કારણે વિવિધ રીતે અસર  થઈ હતી.

ભારતની અર્થવ્યવસ્થા અને તેના શેરબજાર પર અસર માટેનું સૌથી મોટું કારણ ચીનમાંથી થતી આયાત અને નિકાસને લીધે થઈ છે. ભારતે એપ્રિલ-ડિસેમ્બર 2019થી 13 અબજ ડોલરની કિંમતના માલસામાન  નિકાસ કરી હતી, જેની સામે ચીનમાંથી 52 અબજ ડોલરની આયાત કરી હતી. આમ બન્ને દેશ વચ્ચે નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં વેપાર થયો હતો.

વાઇરસના વધુ પ્રસારને રોકવા માટે  લોકડાઉન કરવા સાથે ભારતમાં શેર બજારના વિવિધ ક્ષેત્રો પર ઘણી અસરો થઈ હતી. ચાલો શેર માર્કેટમાં વિવિધ ક્ષેત્રો પર કોરોના વાઇરસની અસર પર નજર રાખીએ.

ફાર્માસ્યુટિકલ્સ

ભારતીય ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ તેમના પ્રોડક્ટ્સ માટે જરૂરી મહત્વની સામગ્રીની ચાઇનામાંથી આયાત કરે છે. જરૂરી રસાયણો, મીડિએટર્સ અને સક્રિય ફાર્માસ્યુટિકલ ઘટકો, આવશ્યક સ્ટાર્ટિંગ સામગ્રીઓ ચાઇનાથી આવે છે. ચીનમાં હુબે પ્રાંત કે જે કોરોનાવાઇરસનું હબ છે તે એક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઘટકોનું ઉત્પાદન કરવા માટે સૌથી મોટા કેન્દ્રોમાંથી એક છે. ચાઇનામાં લૉકડાઉનનો અર્થ એ છે કે જો કોઈ વિકલ્પિક ન મળે તો ફાર્મા કંપનીઓની કાચા માલની ઇન્વેન્ટરીના 67% સુધી પૂર્ણ ન થઈ શકે. આ ભારતમાં ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રોડક્ટ્સની સપ્લાયને ગંભીર રીતે અસર કરી શકે છે, જેના બદલામાં કિંમતોમાં ભારે વધારો થાય અને શેર બજારમાં તેની ખરાબ થઈ શકે છે.

કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સ

એર કંડીશનર્સ અને રેફ્રિજરેટર્સ જેવા માલને કમ્પ્રેસર્સ જેવા આવશ્યક સામગ્રીની જરૂર પડે છે જે મુખ્યત્વે ચાઇનાથી આવે છે. ચીનમાં કમ્પ્રેસર ઉત્પાદન એકમોને બંધ કરવાથી ભારતમાં આ સામગ્રીના પુરવઠા પર અસર થઈ છે, આ  માલના અંતિમ ઉત્પાદનને સ્થાપિત કરશે. આ વસ્તુઓ વેચતી કંપનીઓને નુકસાન અને શેર બજારમાં નુકાસન થઈ શકે છે.

માહિતી ટેક્નોલોજી

આઇટી સર્વિસ કંપનીઓ માટે કેટલાક સૌથી મોટા ગ્રાહકો મુસાફરી અને પરિવહન એકમો છે જેમ કે એરલાઇન્સ અને હોટેલ્સ. વૈશ્વિક પ્રવાસ પ્રતિબંધિત અને સાવચેતીને લીધે  આ ક્ષેત્ર પણ પ્રભાવિત થવાની સંભાવના છે.

ઑટોમોટિવ ઉદ્યોગ

ભારત ચાઇનાથી જરૂરી ઑટોમોટિવ પૂર્જાઓની 10-30% આયાત કરે છે. જો ચાઇના આગામી કેટલાક અઠવાડિયામાં નિકાસ ફરીથી શરૂ કરી શકશે નહીં તો કેટલાક ઑટોમોબાઇલ્સનું સંપૂર્ણ એસેમ્બલી બંધ થઈ શકે છે. આ ઑટોમોબાઇલ ઉદ્યોગમાં વર્તમાન સમયમાં ધીમે ધીમે  ઉમેરી શકે છે અને રોકાણકારની સમસ્યાઓમાં ઉમેરી શકે છે.

એગ્રોકેમિકલ્સ

ચીનથી બીજી નોંધપાત્ર આયાત રસાયણો અને મીડિએટર્સની છે. ભારતમાં કૃષિ વપરાશકર્તાઓ સામાન્ય રીતે કાચા માલનો આશરે 60 દિવસનો સ્ટૉક રાખે છે. જો ચાઇનાથી પુરવઠા આગામી 4-5 અઠવાડિયામાં પુનઃસ્થાપિત ન થાય, તો ભારતીય કૃષિ રસાયણ ઉદ્યોગ પોતાના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. શરૂઆતમાં ભારતીય કૃષિ હિસ્સેદારોએ તેમની વધતી કડક પર્યાવરણીય નીતિઓને કારણે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ચીનના નિકાસ પર આધાર ઘટાડી દીધો હતો. આનાથી તરત ચાઇના પર આધાર ઘટાડવામાં આવ્યું છે, પરંતુ જો આપૂર્તિ ટૂંક સમયમાં ફરીથી શરૂ ન થાય તો તે ક્ષેત્ર પર માઠી અસર  થઈ શકે છે.

તેલ અને ગૅસ

ડાઉનસ્ટ્રીમ કંપનીઓ, તથા રિફાઇનિંગ, પ્રક્રિયા અને ઓઈલ પ્યોરિફાઈંગ અને ગૅસના  શુદ્ધિકરણ કરતી કંપનીઓ નબળા માંગને કારણે અસર થઈ. આ નબળી માંગ મુસાફરી ક્ષેત્રમાં ઘટી ગયેલી માંગને કારણે છે જે પૂર્વ-પશ્ચિમ ટ્રાફિક અને ગતિશીલતામાં ઘટાડો થઈ રહ્યો છે.

ટેક્સટાઇલ

ચીન વૈશ્વિક કપડાંના નિકાસમાં 40% જેટલી વિશાળ હિસ્સેદારી ધરાવે છે. ચાઇના વાઇરસના પ્રસારને ડરતા આમાંના ઘણા કાપડ સંયંત્રો બંધ કરવાથી, આ નિકાસમાં પણ ઘટાડો થયો છે. ઘરેલું ભારતીય કાપડ કંપનીઓ સપ્લાય ચેઇનમાં આ અવરોધનો લાભ ઉઠાવી રહી છે અને આ રીતે પણ શેરની કિંમતો દ્વારા લાભ મેળવવાની સંભાવના છે.

કેટલીક ભારતીય સૂચિબદ્ધ કંપનીઓ માટે હકારાત્મક

ચાઇનામાંથી નિકાસ સાથે સંકળાયેલા ઘટાડાને લીધે ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ લેબલ ધરાવતી સૂચિબદ્ધ કંપનીઓને લાભ થવા જઈ રહ્યો છે. ભારતમાં સ્થાપિત કાચા માલ અને ઉત્પાદન એકમો પર તેમના વિશ્વાસ તેમને એવા ઉત્પાદનોની માંગને પૂર્ણ કરવામાં મદદ કરશે જે  ચીનની બ્રાન્ડ્સ દ્વારા પૂર્ણ કરવામાં આવી હતી અથવા તેમના ઉત્પાદન માટે ચીન પર આધારિત બ્રાન્ડ્સ દ્વારા પૂર્ણ કરવામાં આવશે. ચીનના પ્રતિબંધિત નિકાસને લીધે  સસ્તી ચાઇનીઝ પ્રોડક્ટ, ખાસ કરીને કન્ઝ્યુમર ગુડ્સ ભારતીય બજારમાં અટકાવશે, જે ઘરેલું ખેલાડીઓ માટે એક તક સ્વરૂપમાં છે. .

ભારતીય રાસાયણિક ઉત્પાદકો ભારતીય બજારોમાં ચાઇનીઝ રસાયણ ઉત્પાદકોના  ખાલી પડનાર સ્થાન હાંસલ કરી શકે છે. જોકે ભારતીય ઉત્પાદકો આ ખાઈ ભરવા માટે પૂરતા સજ્જ ન હોઈ શકે, પરંતુ આ શરૂઆત હશે અને બજાર ખરીદદારો આ કંપનીઓમાં રોકાણ કરવા માંગે છે.

પેઇન્ટ અને પ્લાસ્ટિક ઉદ્યોગો તેના ઉત્પાદનમાં જરૂરી મુખ્ય કાચા માલ એવા ઓઈલની કિંમતમાં ભારે ઘટાડાનો લાભ મેળવી રહ્યા છે. શેરબજારમાં લિસ્ટીંગ થયેલી કંપનીઓ કે જે પેઈન્ટ અથવા પ્લાસ્ટીક્સ ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલ છે તેમના રોકાણકારોને લાભ થઈ શકે છે અને શેરબજારમાં નોંધપાત્ર સુધારો થઈ શકે છે.

અંતિમ શબ્દ

શેર બજારમાં ખરીદદારો અને વિક્રેતાઓ માટે આવી અનિશ્ચિત પરિસ્થિતિમાં ડરને પહોંચી વળવું અસામાન્ય નથી. ભારતીય સ્ટૉક માર્કેટ મજબૂત અને તકનીકી છે અને ભૂતકાળના ઇબોલા અને સ્વાઇન ફ્લૂ રોગચાળાના ફેલાવા દરમિયાન આવી જ સ્થિતિ સર્જાઈ હતી, જોકે પછી તેમાં રિકવરી જોવા મળી હતી. હંમેશાનીમાફક, કેટલાક ક્ષેત્રો કોરોનાવાઇરસની અસરની ફાયદો થશે; કેટલાક ગુમાવવામાં આવશે.

ભારતીય શેર બજારના વિવિધ ક્ષેત્રોની સંભાવનાઓ અને ઘાટાડાને સમજવા માટે કોરોનાવાઇરસ માટે સારવાર અને સારવારને લગતા આગામી વિશ્વસનીય સમાચારખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.