భారతదేశంలోని స్టాక్స్ రకాలు ఏమిటి?

ఒక స్టాక్ అనేది ఒక కంపెనీ యొక్క పబ్లిక్ షేర్, మరియు ఒక స్టాక్ కొనుగోలు చేయడం మీకు ఆ కంపెనీలో పెట్టుబడి పెట్టడానికి సహాయపడుతుంది. స్టాక్స్  వర్గీకరించడానికి అనేక మార్గాలు ఉన్నాయి. ఈ తేడాలను తెలుసుకోవడం మీ పెట్టుబడి లక్ష్యాలకు ఏ రకమైన స్టాక్ సరిపోతుందో నిర్ణయించడానికి మీకు సహాయపడగలదు. భారతదేశంలో అత్యంత సాధారణంగా ప్రసిద్ధి చెందిన స్టాక్ రకాలు ఇక్కడ ఇవ్వబడ్డాయి: సాధారణ వర్సెస్ ఇష్టపడే స్టాక్.

సాధారణ స్టాక్ వర్సెస్ ఇష్టపడే స్టాక్

సాధారణ స్టాక్ ఒక పెట్టుబడిదారు ఓటు హక్కుకు అదనంగా ఒక కంపెనీ ఆదాయంలో ఒక వాటాను సొంతం చేసుకోవడానికి అనుమతిస్తుంది. చాలావరకు స్టాక్స్ ఈ రూపంలో జారీ చేయబడతాయి. పెట్టుబడిదారులు కంపెనీ యొక్క నిర్ణయాలను పర్యవేక్షించే బోర్డు సభ్యులను ఎంచుకోవడానికి వారిని అనుమతించే సాధారణ స్టాక్‌లో ఒక వాటాను అందుకుంటారు. సాధారణ స్టాక్స్ కొనుగోలు చేసే ఎవరైనా డివిడెండ్లను సంపాదించే సామర్థ్యాన్ని కూడా కలిగి ఉంటారు. డివిడెండ్ అనేది అందరు స్టాక్ యజమానులకు చేయబడిన ఒక సాధారణ చెల్లింపు. అయితే, సాధారణ స్టాక్స్ విషయంలో, ఈ డివిడెండ్లు తరచుగా వేరియబుల్ అవుతాయి మరియు హామీ ఇవ్వబడవు.

చాలా కాలం గడిచాక, కంపెనీ యొక్క క్యాపిటల్ గ్రోత్ ద్వారా ఇతర పెట్టుబడుల కంటే సాధారణ స్టాక్స్ అధిక రాబడులను పొందవచ్చు. అయితే, ఈ రిటర్న్ ఒక ధరకి వస్తుంది. సాధారణ స్టాక్స్ కూడా చాలా ప్రమాదకరమైన పెట్టుబడులు. మీరు ఒక కంపెనీలో ఒక సాధారణ షేర్‌హోల్డర్ అయితే. ఈ కంపెనీ బ్యాంక్రప్ట్ మరియు లిక్విడేట్ అయితే, సాధారణ షేర్ హోల్డర్లు ఫండ్స్ అందుకునే ముందు దాని క్రెడిటర్లు, ఇష్టపడే షేర్ హోల్డర్లు మరియు బాండ్ హోల్డర్లు చెల్లించబడతారు.

ఇక్కడ ఇష్టపడే స్టాక్ ప్రవేశిస్తుంది. సాధారణ స్టాక్ లాగానే, ఇష్టపడే స్టాక్ ఒక కంపెనీలో ఒక నిర్దిష్ట డిగ్రీ యాజమాన్యం కలిగి ఉండడానికి ఒక పెట్టుబడిదారునికి వీలు కల్పిస్తుంది. అయితే, సాధారణ స్టాక్స్ లాగా కాకుండా, ఇష్టపడే వాటాదారు యొక్క ఓటింగ్ హక్కులు తరచుగా కంపెనీని బట్టి ఉనికిలో ఉండకపోవచ్చు లేదా మారవచ్చు. మరొక కీలక వ్యత్యాసం ఏంటంటే ఒకరు ఇష్టపడే స్టాక్స్ కొనుగోలు చేసినప్పుడు, వారి డివిడెండ్లు సాధారణంగా ఎక్కువగా, ఫిక్స్డ్ మరియు ఎప్పటికీ హామీ ఇవ్వబడతాయి. ఇష్టపడే షేర్ ధరలు కూడా సాధారణ షేర్ ధరల కంటే తక్కువగా వొలటైల్ గా ఉంటాయి, దీని వలన అవి విలువ  కోల్పోవడం లేదా పొందే అవకాశం తక్కువ.

మరొక ప్రయోజనం ఏంటంటే అకస్మాత్తుగా లిక్విడేషన్ సంక్షోభంలో, చెల్లింపుల విషయానికి వచ్చినప్పుడు సాధారణ వాటాదారుల పై  ఇష్టపడే షేర్ హోల్డర్లకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడుతుంది. అయితే, ఇది మరింత ‘ప్రతిష్టాత్మక’ అయిఉండటంతో ఇష్టపడే స్టాక్ ‘కాలబుల్’ కూడా అయి ఉండవచ్చు, అంటే ఏ కారణం చేతనైనా, ఏ సమయంలోనైనా షేర్ హోల్డర్ నుండి ప్రాధాన్యతగల షేర్లను తిరిగి కొనుగోలు చేసే ఎంపికను కంపెనీకి కలిగి ఉంటుంది అని. ఇది సాధారణంగా ఒక ప్రీమియంకు చేయబడుతుంది. ఈ షేర్లు తక్కువ రిస్క్ కలిగి ఉన్నందున చాలామంది పెట్టుబడిదారులు సాధారణ షేర్లు మరియు బాండ్ల మధ్య ఇష్టపడే షేర్లను వర్గీకరిస్తారు, సంపద సృష్టి కంటే ఆదాయాన్ని సురక్షితం చేసుకోవడానికి ఇవి అనుకూలంగా ఉంటాయి.

స్టాక్ క్లాసుల రకాలు ఏమిటి?

భారతదేశంలోని స్టాక్స్ రకాలను వేర్వేరు చేయడానికి మరొక మార్గం ఏంటంటే కొన్ని ప్రమాణాలను ఉపయోగించి వాటిని వర్గీకరించడం. స్టాక్స్ మధ్య వ్యత్యాసం చేయడానికి సాధారణంగా ఉపయోగించబడే శ్రేణులు ఇక్కడ ఇవ్వబడ్డాయి.

  • కంపెనీ-సైజు వర్గీకరణ: ఒక కంపెనీ యొక్క మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ అనేది స్టాక్స్ కు సంబంధించి  దాని పరిమాణాన్ని పెద్ద-క్యాప్, మిడ్-క్యాప్ లేదా చిన్న-కాల్ కంపెనీగా నిర్ణయిస్తుంది. 20,000 కోట్ల కంటే ఎక్కువ మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ ఉన్న కంపెనీలోని ఒక స్టాక్ సాధారణంగా భారతదేశంలో ఒక పెద్ద-క్యాప్ స్టాక్ గా వర్గీకరించబడుతుంది. భారతదేశంలో 20,000 కోట్ల 5000 కోట్ల మధ్య మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ ఉన్న ఒక కంపెనీ మిడ్-క్యాప్ స్టాక్‌లను అందిస్తుంది. 5000 కోట్ల కంటే తక్కువ మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ ఉన్న కంపెనీలలోని స్టాక్స్ భారతదేశంలో చిన్న క్యాప్ స్టాక్స్ గా పరిగణించబడతాయి.
  • సెక్టార్ వారీగా వర్గీకరణ: కంపెనీలు తరచుగా వారి రంగం వారీగా విభజించబడతాయి కాబట్టి, అలాగే స్టాక్స్ చేయవచ్చు. భారతదేశంలో, మనకు వ్యవసాయం మరియు సంబంధిత రంగం, పరిశ్రమ రంగం మరియు సేవల రంగం ఉన్నాము. ప్రతి రంగం దేశం యొక్క GDP కి భిన్నంగా దోహదపడుతుంది, 17% సహకారం అందించే వ్యవసాయ రంగం, 29.6% సహకారం అందించే పరిశ్రమ రంగం మరియు 54.3% మిగిలిన సర్వీసులు అందించే సహకారం. అయితే, వివిధ స్టాక్స్ తో ప్రతి రంగంలోనూ అనేక పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. ఒక్క సర్వీసెస్ సెక్టార్ లోనే రియల్ ఎస్టేట్, ఫైనాన్షియల్ సర్వీసులు, ట్రాన్స్పోర్ట్, పబ్లిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్, ట్రేడ్, కమ్యూనికేషన్, డిఫెన్స్, హోటల్స్ మొదలైనవి ఉన్నాయి.
  • లొకేషన్-ఆధారిత వర్గీకరణ: కంపెనీ ఏ ప్రాంతంలో ఉన్నది అనేదానిని బట్టి కూడా స్టాక్స్ సమూహంగా చేయబడతాయి. భారతదేశంలో, స్టాక్స్ భారతీయ కంపెనీలు మరియు విదేశీ కంపెనీల నుండి స్టాక్స్ గా వర్గీకరించబడ్డాయి. విదేశీ స్టాక్స్ మీ పోర్ట్ఫోలియోను విభిన్నం చేస్తాయి కాబట్టి ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి. విస్తరణ కోసం సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్న అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్లలో స్టాక్స్ కూడా మీరు కొనుగోలు చేయవచ్చు.
  • వృద్ధి సంభావ్య వర్గీకరణ: వృద్ధి సామర్థ్యం లేదా విలువను కలిగి ఉన్నవిగా కూడా స్టాక్స్ వివరించబడతాయి. వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న లేదా వేగంగా వృద్ధి చెందుతాయని ఆశించబడుతున్న కంపెనీలు గ్రోత్ స్టాక్స్ అందిస్తాయి. మరిన్ని రిటర్న్స్ ఆశించడంతో, పెట్టుబడిదారులు గ్రోత్ స్టాక్స్ కోసం మరింత చెల్లించడానికి సిద్ధంగా ఉండవచ్చు. ముఖ్యంగా ఓవర్‌లుక్ చేయబడిన, అండర్ రేట్ చేయబడిన మరియు అందువలన అండర్‌ప్రైస్ చేయబడే విలువ స్టాక్స్ కూడా ఉంటాయి. ప్రస్తుతం స్వల్పకాలిక  డిక్లైన్ లో అవి ఉన్నందున లేదా అవి ఇంకా కనుగొనబడలేదు కాబట్టి త్వరలో  ఈ స్టాక్స్ విలువలో పెరుగుతాయని భావించబడుతోంది.

ముగింపులో, వివిధ రకాల స్టాక్స్ మామూలుగా సాధారణమైన మరియు ఇష్టపడే స్టాక్స్ అయి ఉంటాయి. అయితే, కంపెనీ పరిమాణం, వృద్ధి సామర్థ్యం, స్థానం మరియు రంగం ఆధారంగా కూడా స్టాక్స్ విభజించబడవచ్చు.