સ્ટૉક માર્કેટમાં રોકાણ હવે જટિલ અથવા માંગવામાં આવેલી પ્રવૃત્તિ નથી. ડિજિટલ તરફ જવાના પગલે, પ્રારંભિક અને વ્યાવસાયિક રોકાણકારો માટે સરળ રોકાણ અને વેપારને સક્ષમ બનાવ્યું છે. ડિમેટ ડીમેટ ખાતું અને ટ્રેડિંગ ખાતું સેટ કરવું એ 20-મિનિટની પ્રવૃત્તિ છે જે તમને ભારત અને વિદેશમાં ઑનલાઇન માર્કેટમાં પ્રવેશ આપે છે.શેરોમાં રોકાણ કરવાની સરળતા હોવા છતાં, નાણાકીય બજારોમાં રોકાણ કરવામાં આગળ વધતાં પહેલા તમારે થોડી વસ્તુઓ યાદ રાખવી જોઈએ.

નાણાંકીય લક્ષ્યો નક્કી કરો

રોકાણ શરૂ કરતા પહેલાં નાણાંકીય લક્ષ્યો નક્કી કરવાંખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. તમે તમારા નાણાં પર શું ખર્ચ કરવા માંગો છો અને તમારે કેટલી બચત કરવી છે તેની યોગ્ય યોજના વિના રોકાણ એક લક્ષ્ય વિનાની કવાયત બની જાય છે.તમે વિચારી શકો છો કે તમારા નાણાકીય લક્ષ્યો યોજાવાની પ્રતીક્ષામાં તમારા બચત ખાતામાં નિષ્ક્રીય રહેવાને બદલે તમારા નાણાંનો શેર સ્ટોક માર્કેટમાં રોકાણ કરવું વધુ સારું છે.પરંતુ શેરના રોકાણની તકોની સંપૂર્ણ વિવિધતા સાથે, જો તમે કાર્યક્ષેત્ર પર થોડા વ્યાપક નાણાકીય લક્ષ્યો નક્કી ન કરો તો તમને ક્યાંથી પ્રવેશ કરવો અથવા ક્યાંથી બહાર નીકળવું તેની જાણકારી રહેતી નથી.નાણાંકીય લક્ષ્યો તમને નિર્ધારિત કરવામાં મદદ કરે છે કે તમારે કેટલા સમય સુધી રોકાણ કરવાની જરૂર છે અને તમારે કેટલું રોકાણ કરવાની જરૂર છે. તે તમારી રોકાણની વ્યૂહરચનાને પણ જાણ કરે છે જે તમારા પૈસાને વધારવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તમે જે કંપનીઓ અને શેરોમાં રોકાણ કરવાનું પસંદ કરો છો તે સ્પષ્ટ નાણાકીય લક્ષ્યોનું પરિણામ છે

તમે કયા પ્રકારના રોકાણકાર છો?

સ્ટૉક માર્કેટમાં એક પણ રૂપિયાનું રોકાણ કર્યા વગર તમે ક્યા પ્રકારના રોકાણકાર છો તે જાણવું મુશ્કેલ છે. પરંતુ અહીં કેટલાક પ્રશ્નો છે જે તમે ઇન્વેસ્ટ કરતા પહેલાં પોતાને પૂછી શકો છો:

શું તમે મૂલ્ય અથવા વૃદ્ધિ દ્વારા સંચાલિત છો

મૂલ્ય રોકાણકારો (વૅલ્યુ ઇન્વેસ્ટર)

વૅલ્યુ ઇન્વેસ્ટર એવા પ્રકારનાં રોકાણકારો છે જે કંપનીઓના સ્ટૉક્સમાં રોકાણ કરે છે કે તેઓ જે કરે છે તેના કારણે તેઓ આંતરિક રીતે મૂલ્યવાન છે. તેઓ આ સ્ટૉક્સમાં રોકાણ કરે છે કારણ કે તેઓએ કંપનીનું સંપૂર્ણ નાણાંકીય વિશ્લેષણ કર્યું છે – આવક, રોકડ પ્રવાહ, નફા, ઐતિહાસિક પ્રદર્શન અને આના લીધે તેઓ એવા સ્ટોકની પસંદગી કરે છે જેનો વેપાર તેની બુક વૅલ્યુ અથવા ટ્રુ વૅલ્યુ(સાચા મૂલ્ય)થી ઓછામાં થઇ રહ્યો છે, રોકાણકારો સારી ફંડામેન્ટલ્સવાળી કંપનીઓ શોધે છે કારણ કે તેઓ શરત લગાવીને કહી શકે છે કે આ કંપનીઓ લાંબા ગાળે સારું પ્રદર્શન કરશે.ત્યારબાદ, તેઓ આવા સ્ટૉક્સની કિંમત તેમની વાસ્તવિક કિંમતથી નીચે આવવાની રાહ જોઈએ અને તેમને ઝડપથી પસંદ કરો અને જ્યાં સુધી સ્ટોકસની કિંમત તેમણે ધારેલી કિંમત સુધી ના પહોંચે ત્યાં સુધી તેને રાખી મૂકે છે.વૅલ્યુ ઇન્વેસ્ટિંગ પાછળનું તર્ક એ છે કે જ્યારે તમે કોઈ સ્ટોકનું સાચું અને આંતરિક મૂલ્ય નક્કી કરો છો અને તેને ડિસ્કાઉન્ટેડ ભાવે ખરીદો, ત્યારબાદ જો સ્ટોક ડાઉનસાઇડ પર તમારી અપેક્ષા મુજબ કામગીરી નહીં કરે તો પૈસા ગુમાવવાની સંભાવના ઓછી થાય છે. બીજી બાજુ, સ્ટૉક રેલી ફક્ત તેના વાસ્તવિક મૂલ્ય પર પાછા આવશે નહીં પરંતુ સ્ટૉકના વાસ્તવિક મૂલ્ય પર વધારાની વૃદ્ધિનો અર્થ એ છે કે તમે તમારા રોકાણ પર વધુ કમાઓ છો. એક આશાસ્પદ વૅલ્યુ ઇન્વેસ્ટર તરીકે, તમે લાર્જ-કેપ કંપનીઓના શેર્સ પર નજર રાખો અને ખરીદતા પહેલા તેમની કિંમતને ઓછી થવાની રાહ જુઓ.

ગ્રોથ ઇન્વેસ્ટર

વૅલ્યુ ઇન્વેસ્ટરથી વિપરીત, ગ્રોથ ઇન્વેસ્ટર વધુ સ્પર્ધાત્મક હોય છે. ગ્રોથ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ, મૂડીના વધવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે અને તેમની વૃદ્ધિના તબક્કે યુવા કંપનીઓ એ ગ્રોથ ઇન્વેસ્ટમેન્ટને લક્ષ્ય બનાવે છે.ગ્રોથ ઇન્વેસ્ટર કંપનીઓની ક્ષમતામાં રોકાણ કરે છે, અને જ્યારે આવા રોકાણો ચૂકવે છે ત્યારે તેઓ મોટી ચુકવણી કરે છે. પરંતુ જો કંપની તેની સંપૂર્ણ ક્ષમતાને અનલૉક ન કરે, તોતમે તમારી રોકાણ કરેલી મૂળ રકમ પણ ગુમાવી શકો છો.

તમારી જોખમ લેવાની ક્ષમતા કેટલી છે??

જ્યારે આપણે ગ્રોથ ઇન્વેસ્ટમેન્ટનાં વિષય પર છીએ, ત્યારે તમારી જોખમની ક્ષમતાનું મૂલ્યાંકન કરવા માટેનો આ સારો સમય છે.તમે કેટલા પૈસા કમાવવા માંગો છો અને તમે તેને બનાવવા માટે કેટલા પૈસા ગુમાવવા તૈયાર છો? રોકાણ કરતા પહેલાં તમારી જોખમની ક્ષમતાને  સમજવાથી તમે કઈ પ્રકારની કંપનીઓ અને નાણાંકીય સાધનોમાં રોકાણ કરવા માંગો છો તે ફિલ્ટર કરવામાં તમારી મદદ મળશે. જ્યારે તમને કોઈ સૂચવતું નથી કે તમે ફક્ત એક પ્રકારની સિક્યુરીટીમાં જ રોકાણ કરો, ત્યારે તમે કેટલું સલામત અથવા સ્પર્ધાત્મક બનવા માંગો છો તેના આધારે તમે તમારી બચતનો વધુ ખર્ચ બીજી સિક્યુરિટીમાં કરી શકો છો.

જો તમે અત્યંત સુરક્ષિત ટૂંકા ગાળાના રોકાણો અને લિક્વિડિટી શોધી રહ્યા છો, તો ડેટ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટઆગળ વધવાની રીત છે. જો તમે લાંબા સમય સુધી રોકાણ કરવાની યોજના બનાવો છો અને ઘર (નાણાંકીય લક્ષ્યો!) ખરીદવા માટે પૈસાની બચત કરો છો તો ઇક્વિટી-આધારિત મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ, સુરક્ષિત સ્ટૉક વિકલ્પો, ગોલ્ડ વગેરે તમારી જરૂરિયાતોને અનુકૂળ છે. વેપારમાં  આતુર અને ઉત્સાહી રોકાણકારો માટે, મૂડી બજારો અને ફાઇનાન્સ, ડે ટ્રેડિંગ, એફ એન્ડ ક્યુ અને કોમોડિટીનો વેપાર તમને, તમારી કુશળતા જમાવવાની અને તેમાંથી કમાણી કરવાની તકો પૂરી પાડશે.3. તમારી ઉંમર કેટલી છે?

રોકાણ કરવાનું શરૂ કરવામાં ક્યારેય મોડું થયેલું હોતું નથી, પરંતુ તમારી ઉંમર નક્કી કરે છે કે તમારે તમારા પોર્ટફોલિયોને વિવિધ સંપત્તિ વર્ગોને કેટલો એક્સપોઝર આપવું જોઈએ. થમ્બ રુલ સૂચવે છે કે 100 માંથી તમારી ઉમરને બાદ કરતાં જે મૂલ્ય વધે તેટલી કિંમત તમારે શેર બજારમાં ઇક્વિટીમાં રાખવી જોઈએ.જેટલી તમારી ઉંમર નાની, તેટલા તમારા રોકાણો તેમની પૂર્ણ રીતે પરિપક્વ થવામાં સમય લેશે.જેમ તમારી ઉંમર વધતી જાય છે તેમ, તમારા માટે નિર્ધારિત કરેલા નાણાકીય લક્ષ્યોને હાંસલ કરવા અને ઝડપથી બહાર નીકળવા માટે તમે તમારી બચતને સુરક્ષિત, ટૂંકા ગાળાના સાધનોમાં મૂકી શકો છો.

શું તમે લાંબા ગાળાના રોકાણકાર છો કે , ડે ટ્રેડર છો અથવા બંને છો?

તમે કેટલા સમય સુધી રોકાણમાં રોકાવા માંગો છો અને શું તમે જે વેપાર કરવા માંગો છો તે તમારા નાણાકીય ક્ષમતા અને આકાંક્ષાઓનું પરિણામ છે. ડે ટ્રેડિંગ, આર્બિટ્રેજ ટ્રેડિંગ, વિદેશમાં સ્ટૉકમાં રોકાણ કરવું એ વ્યાવસાયિક રોકાણકારો, હેજ ફંડ મેનેજર્સ અને નાણાંકીય સંસ્થાઓનું ક્ષેત્ર છે. સમયસર, તમે પોતાની કુશળતા બનાવી શકો છો. પરંતુ જો તમે એક ઉત્કૃષ્ટ શીખનાર છો અને પ્રયોગ કરવાની લિક્વિડિટી ધરાવો છો તો તમે ડે ટ્રેડિંગ પણ કરી શકો છો. સંશોધન, જોકે હજુ પણ સ્ટૉક માર્કેટમાં કોઈપણ પ્રકારના રોકાણની પૂર્વજરૂરિયાત રહે છે – ડે ટ્રેડિંગમાં પણ. લોકપ્રિય મતના વિપરીત, ડે ટ્રેડિંગ, એ અંતર્જ્ઞાન અથવા નસીબ પર આધારિત નથી પરંતુ કાળજીપૂર્વક આયોજન અને વ્યૂહરચના પર આધારિત છે.

તારણ

જેમ તમે તમારી જાતને જાણો છો તેમ તમારા રોકાણોને જાણો.. સ્ટૉક માર્કેટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ માટે યોગ્ય પ્લાન બનાવવું એ તમારા પૈસાને વધારવાની ચોક્કસ રીત છે. યોગ્ય સંશોધન અને ધીરજ અને વ્યૂહરચના સાથે, તમારા રોકાણોની કિંમત વધશે.