పేర్కొనవాటిని అర్థం చేసుకోకుండా మీరు నిరంతరం ఎన్‌ఎస్‌ఇ, మరియు నిఫ్టీ అనే పదాలను చూస్తున్నారా? ఇక్కడ నిఫ్టీకి ఒక నిర్దేశం ఉంది: ఈక్విటీ షేర్ల కోసం భారతదేశం యొక్క అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన బెంచ్‌మార్క్‌ సూచిక.

షేర్ మార్కెట్లో నిఫ్టీ అంటే ఏమిటి?

నిఫ్టీ అనేది నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (ఎన్ఎస్ఇ) ద్వారా ప్రవేశపెట్టబడిన ఒక ప్రముఖ స్టాక్ మార్కెట్ సూచిక. ‘నిఫ్టీ’ అనేది “నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్” మరియు “ఫిఫ్టీ” అనే పదాల కలయిక. ఎందుకంటే, నిఫ్టీ 50 అనేది వేదికపై ట్రేడింగ్ చేయబడుతున్న 50 అత్యుత్తమ పనితీరు గల ఈక్విటీ స్టాక్‌లను ప్రదర్శించే ఎన్‌ఎస్‌ఇ యొక్క ఒక ప్రధాన బెంచ్‌మార్క్ సూచిక. ఎన్‌ఎస్‌ఇలో ఒకే రోజులో మొత్తం 1600 స్టాక్స్ ట్రేడింగ్ జరుగుతోంది.

నిఫ్టీ 50 యొక్క లక్ష్యం ఏమిటో ఇప్పుడు మనకు తెలుసు – దీని సూచికలోని స్టాక్స్ భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలోని 12 వేర్వేరు రంగాలవి విస్తరించి ఉన్నాయి. వీటిలో ఆర్థిక సేవలు, టెలికమ్యూనికేషన్స్, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ, వినియోగ వస్తువులు, లోహాలు, వినోదం మరియు మీడియా, ఔషదాలు, సిమెంట్, ఎరువులు మరియు పురుగుమందులు, ఆటోమొబైల్స్, ఎనర్జీ మరియు మరెన్నో ఉన్నాయి. నిఫ్టీ విలువైన కంపెనీల శైలి మరియు ప్రదానమైన ధోరణులను అనుసరిస్తుంది. ఇవి భారతదేశంలో అతిపెద్ద మరియు అత్యంత ద్రవ కంపెనీలు.

భారతదేశంలోని రెండు జాతీయ బెంచ్‌మార్క్‌ సూచికలలో నిఫ్టీ 50 ఒకటి. ఇతర బెంచ్ మార్క్ బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్లో 30 అత్యధిక పనితీరు స్టాక్ లను కలిగి ఉన్న సెన్సెక్స్. నిఫ్టీలో మాత్రమే పెద్ద సంఖ్యలో ఉప సూచికలు ఉన్నాయి. ఇవి నిఫ్టీ ఐటి, నిఫ్టీ నెక్స్ట్ 50, మరియు నిఫ్టీ బ్యాంక్, ఒక్కొక్కటి ప్రత్యేక ఆస్తి తరగతులు, రంగాలు లేదా విభాగాలను వివరిస్తాయి.

నిఫ్టీ లిస్టింగ్ కోసం అర్హతా ప్రమాణాలు

తాజా స్టాక్స్ మరియు పోకడలను అమలుపరచడానికి, ప్రతి 6 నెలలకు నిఫ్టీ పునర్నిర్మించబడుతుంది. ఈ సమయంలో, కంపెనీ యొక్క  6 నెలల స్టాక్స్ పనితీరును పరిగణిస్తుంది మరియు షేర్ లు అర్హతా ప్రమాణాలను నెరవేరుస్తాయో లేదో తనిఖీలు చేస్తుంది. ఎన్ఎస్ఇ సూచికల పరిమితులు ప్రస్తుతం నిఫ్టీ సూచికను నిర్వహించే నిపుణుల బృందాన్ని కలిగి ఉంది.

ఇది ఈక్విటీ సూచికలకు సంబంధించిన పెద్ద స్థాయి సమస్యలపై మార్గదర్శకత్వం మరియు నైపుణ్యాన్ని అందించే సూచిక సలహా కమిటీ. దీని ప్రకారం, ఇండెక్స్ నిర్వాహకులు పాత స్టాక్‌లను బెంచ్‌మార్క్‌ నుండి తీసివేస్తారు లేదా క్రొత్త స్టాక్‌లను బెంచ్‌మార్క్‌ కు చేరుస్తారు. కొత్త చేర్పులకు సంబంధించి, పునర్నిర్మాణానికి 4 వారాల ముందు కంపెనీలు పాల్గొంటాయి. నిఫ్టీలో జాబితా చేయడానికి అర్హత పొందడానికి, ఈ క్రింది ప్రమాణాలు అవసరం.

– కంపెనీ దేశ నివాస స్థానం అయినప్పుడు నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (ఎన్ఎస్ఇ) లో నమోదు చేయబడి ఉండాలి.

– కంపెనీ స్టాక్స్ అత్యంత ద్రవ స్వభావంతో ఉండాలి. ఇది వారి ప్రభావ వ్యయం యొక్క సగటు ద్వారా కొలవబడుతుంది. ప్రభావ ఖర్చు, కంపెనీ యొక్క మార్కెట్ మూలధనం ద్వారా కనిపించే సూచిక బరువుకు సంబంధించి ఒక సెక్యూరిటిని ట్రేడింగ్ చేసే ధర. 6 నెలల కాలానికి, కంపెనీ యొక్క ప్రభావ వ్యయం 0.50% కంటే తక్కువ లేదా సమానంగా లేదా 10 కోట్లకు పైగా పోర్ట్‌ఫోలియోలో చేసిన వీక్షణలు మరియు విశ్లేషణలలో 90% ఉండాలి.

– గత ఆరు నెలల్లో కంపెనీ ట్రేడింగ్ ఫ్రీక్వెన్సీ 100% ఉండాలి.

– కంపెనీకి ఉచిత-చలన సగటు మార్కెట్ మూలధనం ఉండాలి. మార్కెట్ మూలధనం సూచికలోని అతి చిన్న కంపెనీ కంటే 1.5 రెట్లు ఎక్కువగా ఉండాలి.

– డివిఆర్ షేర్ లను  అంటే ‘డిఫరెన్షియల్ ఓటింగ్ హక్కులతో’ ఉన్న షేర్ లను కలిగి ఉన్న ఏదైనా కంపెనీలు, కూడా నిఫ్టీ 50 లో భాగం కావడానికి అర్హత కలిగి ఉంటాయి.

నిఫ్టీ చేపట్టిన 6 నెలల పునర్నిర్మాణ చర్యాక్రమం కాకుండా, ఒక కంపెనీ స్పిన్-ఆఫ్స్, సస్పెన్షన్లు, తప్పనిసరి తొలగింపులు లేదా విలీనాలు మరియు సముపార్జనలు వంటి సంఘటనలకు గురైనప్పుడు కూడా ఇండెక్స్ పునర్నిర్మాణం ద్వారా వెళుతుంది. అదనంగా, నిఫ్టీ తన ప్రతి కంపెనీ ఇటిఎఫ్‌లు మరియు ఇండెక్స్ ఫండ్ల కోసం పోర్ట్‌ఫోలియో నిబంధనలకు కట్టుబడి ఉన్నాయో లేదో తెలుసుకోవడానికి త్రైమాసిక స్క్రీనింగ్‌ను కూడా నిర్వహిస్తుంది. సెబీ, లేదా సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా, కంపెనీలు కట్టుబడి ఉండవలసిన కొత్త ఆదేశాలను పెడుతూనే ఉంటాయి, లేకపోతే అవి నిఫ్టీ వంటి సూచికల నుండి తొలగించబడతాయి.

నిఫ్టీ ఎలా లెక్కించబడుతుంది?

నిఫ్టీ 50 కోసం సూచికలు చలన-సర్దుబాటు చేయబడిన మరియు మార్కెట్ మూలధనం-వెయిటెడ్ పద్ధతి ద్వారా లెక్కించబడతాయి. ఇండెక్స్ స్థాయి ఒక నిర్దిష్ట వ్యవధిలో దానిలో ఉన్న షేర్ల మార్కెట్ విలువ యొక్క మొత్తాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది. నిఫ్టీకి ఈ మూలం వ్యవధి నవంబర్ 3, 1995. సూచిక యొక్క మూల విలువ 1000 గా పరిగణించబడుతుంది మరియు దాని మూలం మూలధనం రూ.2.06 ట్రిలియన్లు. సూచిక విలువను లెక్కించే సూత్రం క్రింది విధంగా ఉంది:

సూచిక విలువ = ప్రస్తుత మార్కెట్ విలువ / (1000 * మూల మార్కెట్ మూలధనం)

ఈ సూత్రం మాత్రమే విలువను లెక్కించే ఏకైక సాధనం కాదు. కంపెనీ-విధానాలలో మార్పులు, స్టాక్ స్పిల్ట్స్, రైట్స్ ఇన్సూరెన్స్ మరియు మరిన్ని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోబడతాయి. నిఫ్టీ అనేది భారతదేశంలోని అన్ని ఈక్విటీ షేర్ మార్కెట్లను పరిగణించే బెంచ్ మార్క్ కాబట్టి, ఇది క్రమం తప్పకుండా సూచిక నిర్వహణ తనిఖీలను నిర్వహిస్తుంది. దేశానికి బెంచ్ మార్క్ సూచికగా కొనసాగడానికి ఇది స్థిరంగా మరియు సమర్థవంతంగా పనిచేస్తుందని ఇది నిర్ధారిస్తుంది.