જ્યારે કોઈ કંપનીમાં રોકાણ કરવા માંગો છો ત્યારે તમારે કંપનીના નાણાંકીય સ્વાસ્થ્યનું મૂલ્યાંકન કરવાની જરૂર છે. જો તમે વ્યાવસાયિક મૂલ્યાંકનકર્તા નથી, તો પણ તમે તમારા સંશોધનને નક્કી કરવા માટે કઈ કંપનીઓ તમને ઇચ્છતા નફા આપવાની શ્રેષ્ઠ તકો ધરાવી શકો છો.

ઘણા લોકો તમને તે કંપનીઓની નફાકારક ક્ષમતાઓને જાણવામાં મદદ કરી શકે છે જેમાં તમે રોકાણ કરવા માંગો છો. જો કે, સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતા બે સૂચકો ‘ઑપરેટિંગ માર્જિન’ અને ‘ઇબિટડા માર્જિન’ છે- વ્યાજ, કર, ઘસારા અને અમોર્ટાઇઝેશન પહેલાંની કમાણી.

જ્યારે બંને સૂચકો જરૂરી છે, ત્યારે તેઓ ચોક્કસ તફાવત ધરાવે છે. ચાલો આ બંને સૂચકોનો અર્થ શું છે, તેઓ કેવી રીતે ગણતરી કરવામાં આવે છે, તેમના ઉપયોગો અને પછી તેઓ કેવી રીતે અલગ હોય છે તે પર એક નજર કરીએ.

એબિટડા શું છે?

એબિટડા માર્જિન રોકાણકારને કાર્યરત નફાકારકતા તેમજ કંપનીના રોકડ પ્રવાહને સમજવાની મંજૂરી આપે છે. તેનો ઉપયોગ તેમના કદ, સંરચના, કર જવાબદારીઓ અથવા ઘસારા સંબંધિત વિવિધ કંપનીઓની શ્રેણીનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે કરી શકાય છે.

એબિટડા માર્જિનનો ઉપયોગ કરવેરા અથવા ઋણ ધિરાણ જેવા પાસાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યા વિના કંપનીની કાર્યક્ષમતા અને કામગીરીને નિર્ધારિત કરવા માટે કરવામાં આવે છે.

એબિટડા માર્જિનની ગણતરી માટેની ફોર્મ્યુલા એબિટડા/કુલ આવક *100 છે.

ઉદાહરણ તરીકે, જો કંપની ABC રૂપિયા10,00,000 ની વાર્ષિક આવક અને રૂપિયા1,00,000 નું EBITDA દર્શાવે છે, તો તેનું EBITDA માર્જિન 10 છે. એબિટડા માર્જિનથી ઉચ્ચતમ, કંપનીને વધુ કાર્યક્ષમ રીતે કાર્યક્ષમ માનવામાં આવે છે. કેટલાક ઉદ્યોગો જેની કંપનીઓ પાસે સૌથી વધુ એબિટડા માર્જિન છે તેમાં ટેલિકમ્યુનિકેશન, તેલ, રેલરોડ, તમાકુ, દારૂ અને બેંકિંગ શામેલ છે.

એબિટડા માર્જિન એક સારો સૂચક છે જ્યારે તમે સમાન ઉદ્યોગમાં નાના અથવા મોટા નામમાં રોકાણ કરવાની ક્ષમતા શોધી રહ્યા છો. ચાલો કહીએ કે તમારી પાસે ફર્મ એબીસીમાં રોકાણ કરવાનો વિકલ્પ છે, જેની વાર્ષિક આવક રૂપિયા 10,00,000 છે અથવા ફર્મ પીક્યૂઆર છે જે રૂપિયા 30,00,000 ની વાર્ષિક આવક નોંધાવે છે. ચહેરાનું મૂલ્ય સૂચવે છે કે તમે પેઢી પીક્યૂઆરમાં રોકાણ કરો છો કારણ કે તેમાં નોંધપાત્ર ઉચ્ચ આવક છે. જો કે, EBITDA માર્જિનની ગણતરી કરવા પર, તમને લાગી શકે છે કે ફર્મ ABC પાસે 30 ટકાનું EBITDA માર્જિન છે. તેના વિપરીત, ફર્મ પીક્યૂઆર પાસે તે ઓછા 15 ટકા છે, જે એક તરત ઓછી કાર્યક્ષમતા દર્શાવે છે.

જ્યારે એબિટડા માર્જિન કંપનીના નાણાંકીય પ્રદર્શનને નિર્ધારિત કરવા માટે એક ઉપયોગી સૂચક છે, ત્યારે તે કંપનીઓના કિસ્સામાં અસહાયક અને ગેરકાયદેસર હોઈ શકે છે જે નોંધપાત્ર રીતે ઉચ્ચ ઋણ ધરાવે છે. કંપનીના નાણાંકીય સ્વાસ્થ્યને સમાપ્ત કરતા પહેલાં આવા ઋણને ધ્યાનમાં લેવાની જરૂર છે.

ઑપરેટિંગ માર્જિન શું છે?

ઑપરેટિંગ માર્જિન એક નફાકારકતાનો અનુપાત છે જેની ગણતરી આવક દ્વારા સંચાલન લાભને વિભાજિત કરીને કરવામાં આવે છે, જે 100 દ્વારા ગુણાકાર કરવામાં આવે છે. તેનો ઉપયોગ તેના કામગીરીના આધારે કંપનીની નફાકારકતા નિર્ધારિત કરવા માટે કરવામાં આવે છે. મૂળભૂત રીતે, ઑપરેટિંગ પ્રોફિટ માર્જિન એ આવકની ટકાવારી છે જે સંચાલન ખર્ચને ઘટાડીને બાદ રહે છે.

ચાલો ઑપરેટિંગ માર્જિનની ગણતરી કરવા માટે ફોર્મુલાના ઘટકોને જોઈએ.

નફા અથવા સંચાલનની આવક, જેમ નામ સૂચવે છે, તે પ્રત્યેક દિવસના ખર્ચ અને માલની કિંમતને ચોખ્ખી વેચાણમાંથી ઘટાડી દેવામાં આવે તે બાકી નફા છે. તે ફક્ત તે વેરિએબલ્સને જ ધ્યાનમાં રાખે છે જે કંપનીના કામગીરીને જાળવવામાં આવે છે અને કોઈપણ અતિરિક્ત વેરિએબલ્સથી બચવામાં આવે છે.

કાર્યરત ખર્ચમાં પગાર, વેતન, કર્મચારીઓ માટે લાભ, સલાહકારોને ચૂકવેલ ફી, કાચા માલની કિંમત, વહીવટી ખર્ચ, જાહેરાત અને માર્કેટિંગ ખર્ચ, ભાડું, ઉપયોગિતાઓ, વીમા પ્રીમિયમ, ઘસારા, અમર્યાદા શામેલ હશે. આ ગણતરીમાં સમાવિષ્ટ ન હોય તેવા ખર્ચાઓ કરવેરાની ચુકવણી, ઋણ પર વ્યાજ, રોકાણમાંથી નુકસાન અથવા નફા અથવા કોઈ અન્ય લાભ અથવા નુકસાન છે જે કંપનીના દૈનિક કામગીરીનો ભાગ ન હોય.

ઑપરેટિંગ પ્રોફિટ/ઑપરેટિંગ આવકની ગણતરી માટેનું ફોર્મ્યુલા કુલ નફો છે – સંચાલન ખર્ચ – ડેપ્રિસિએશન – એમોર્ટાઇઝેશન.

ઑપરેટિંગ પ્રોફિટ માર્જિનની ગણતરી કરવા માટે બીજો ઘટક ‘આવક’ અથવા ‘નેટ સેલ્સ’ છે’. તે કંપની દ્વારા તેના ઉત્પાદનો અથવા સેવાઓની વેચાણ દ્વારા ઉત્પાદિત કુલ આવક છે. ‘કુલ વેચાણ’ નેટ સેલ્સથી અલગ છે’. કુલ વેચાણમાંથી કોઈપણ વેચાણ છૂટ અથવા વેચાણ રિટર્નને ઘટાડીને ‘નેટ સેલ્સ’ પર પહોંચી જાય છે.

તમે કંપનીના આવક સ્ટેટમેન્ટની પ્રથમ લાઇનમાં ‘આવક’ શોધી શકો છો.

આમ, ઑપરેટિંગ માર્જિનની ગણતરી કરવાનો ફોર્મ્યુલા છે:

ઑપરેટિંગ પ્રોફિટ/નેટ સેલ્સ * 100.

પરિણામી ટકાવારી કંપનીનું ઑપરેટિંગ માર્જિન છે.

ઑપરેટિંગ માર્જિન જેટલું ઉચ્ચતમ, કંપની તેના કામગીરીથી વધુ નફા મેળવી રહી છે.

એબિટડા માર્જિન સામે ઑપરેટિંગ માર્જિન:

જ્યારે બંને એક કંપનીની નફાકારકતા નિર્ધારિત કરવા માટે અત્યંત લોકપ્રિય મેટ્રિક્સ છે, એબિટડા અને ઑપરેટિંગ માર્જિન નોંધપાત્ર રીતોમાં અલગ હોય છે જેમાં શામેલ છે:

  1. એબિટડાનો ઉપયોગ કંપનીની કુલ સંભવિત આવક નિર્ધારિત કરવા માટે કરવામાં આવે છે, જ્યારે ઑપરેટિંગ માર્જિનનો હેતુ કંપની તેની કામગીરી દ્વારા કેટલો નફા કરી શકે છે તે ઓળખવાનો છે.
  2. એબિટડા હેઠળ, ઍમોર્ટાઇઝેશન અને ડેપ્રિસિએશનમાં ઍડજસ્ટમેન્ટ કરી શકાય છે, જ્યારે, ઑપરેટિંગ માર્જિનમાં, તે કરી શકાતું નથી.
  3. એબિટડા સામાન્ય રીતે સ્વીકૃત એકાઉન્ટિંગ સિદ્ધાંતો (GAAP) હેઠળ એક પગલું નથી જેનો અર્થ એ છે કે તેનો ફાઇનાન્શિયલ રિપોર્ટિંગ માટે ઉપયોગ કરવામાં આવતો નથી, જ્યારે ઑપરેટિંગ માર્જિન ઑફિશિયલી રીતે GAAP હેઠળ છે. આ કંપનીઓને એબિટડા મેટ્રિક વર્ષની જાહેરાત કરવાની મંજૂરી આપી શકે છે જો તે તેમને નફાકારક બનાવે છે, અને જો તે કંપનીને સારી લાઇટમાં બતાવતી નથી તો તેને આગામી વર્ષ કાઢી નાખવાની મંજૂરી આપે છે.

જોકે, એક રોકાણકાર તરીકે, તમે એવી કંપનીઓ પર વધુ વિશ્વાસ રાખી શકો છો જે સતત તેમના એબિટડાને જણાવે છે, અને તમે એબિટડા અને અન્ય સૂચકોના ઐતિહાસિક પ્રદર્શનના આધારે તેનું મૂલ્યાંકન કરી શકો છો.

એબિટડા માર્જિન અને ઑપરેટિંગ માર્જિન બંને પાસે તેમના ઉપયોગ અને મર્યાદાઓ છે. આ બે સૂચકોને ધ્યાનમાં રાખો અને કંપનીના નફાકારકતાના અન્ય નિર્ધારકોમાં તમારા સંશોધનને ચાલુ રાખો.

એકવાર તમે તમારી ગણતરી કરી અને નિર્ણય પર પહોંચી ગયા પછી, તમારા રોકાણ કરવા માટે બ્રોકરનો સંપર્ક કરો અને તમારા નાણાંકીય ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરો.