મીડિયામાં IPO લૉન્ચ કરવા માટે બધી કંપનીઓ સાથે સંબંધિત જાહેરાતો અથવા સમાચારો જોવા સામાન્ય રીત  છે. પરંતુ ખરેખર IPO શું છે અને 

સંસ્થાઓ શાં માટે તેમનું પ્રક્ષેપણ કરે છે ?

IPO ના લાભ શું છે? ભારતના આગામી IPOની સૂચિ કયાં જોઈ શકાય છે?

જવાબો શોધવા માટે આગળ વાંચો.

IPO એ પ્રારંભિક જાહેર પ્રસ્તાવ  છે. જ્યારે એક સંસ્થા સાર્વજનિક થવાનો નિર્ણય લે ત્યારે આઈપીઓ જાહેર કરે છે અથવા શરૂ કરે છે – તે એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં કોઈ ખાનગી સંસ્થા , જે સ્ટૉક એક્સચેન્જ પર સૂચિબદ્ધ નથી, તેના શેરોને પહેલીવાર જાહેરમાં વેચીને ભંડોળ એકત્રિત કરવાનું પસંદ કરે છે. પ્રાથમિક બજાર એ છે કે 

જ્યાં શેર પહેલા અસૂચિબદ્ધ સંસ્થાઓ દ્વારા જાહેરમાં વહેચાય છે. 

દ્વિતીય બજાર એ છે જ્યાં એક સૂચિબદ્ધ સંસ્થા પ્રાથમિક બજાર પર 

તેનો પ્રારંભિક પ્રસ્તાવ વહેચી લીધા બાદ સિક્યોરિટીઝનો વ્યાપાર કરે છે. 

સંસ્થાઓ શાં માટે IPOનો માર્ગ પસંદ કરે છે?

IPO ના ઘણા ફાયદાઓ છે પરંતુ મુખ્ય લાભોમાંથી એક છે કે તે સંસ્થા માટે ખૂબ જરૂરી ભંડોળ ઊભું કરવામાં મદદ કરે છે. 

કોઈ સંસ્થા પોતાની ઉપસ્થિતિ અથવા ઉત્પાદ/સેવાઓની હરોળને વધારવા અને વિસ્તૃત કરવા માટે મૂડીનો સમાવેશ કરવાની જરૂર પડી શકે છે. સંશોધન અને વિકાસ અથવા ઋણ ચૂકવવા માટે તેને મૂડીની જરૂર પડી શકે છે.આ માંટે  IPO એક સારો માર્ગ છે.

IPO ના અન્ય લાભોમાંથી એક એ છે કે સંસ્થાની ભવિષ્યની સ્થિતિ સારી છે. સફળ આઇપીઓથી શરૂ કરીને અને ભંડોળ એકત્રિત કરીને, સંસ્થા તેના ભવિષ્યમાં શેરધારકોમાં વધુ આત્મવિશ્વાસ માટે એક દૃષ્ટાંતની સ્થાપના કરે છે. તે સંસ્થાને ધિરાણકર્તાઓ માટે ભવિષ્યમાં ધિરાણ કરવા માટે એક સારું સ્થાન પૂરું પડે છે. 

તે સંસ્થા માટે એક ઠોસ બેલેન્સશીટ જાળવવામાં મદદ કરે છે.

IPO નો અન્ય લાભ વિલયન અને અધિગ્રહણ સાથે સંબંધિત છે. જો કોઈ કંપની સાર્વજનિક રૂપે સૂચિબદ્ધ થાય છે, તો તે સરળ વિલયન અને સંપાદન પ્રક્રિયાને સુનિશ્ચિત કરે છે.

કેટલીકવાર, IPO એક સંસ્થાના હિસ્સેદારો/ખાનગી રોકાણકારો માટે એક સારી બહાર નીકળવાની તક તરીકે કામ કરે છે, જેમાં તેઓ કંપનીમાં તેમના હિસ્સાઓને વેચી શકે છે.

IPO ના ઘણા ફાયદાઓમાંથી એક એ છે કે તે સંસ્થાને ચોક્કસ પ્રમાણમાં વિશ્વસનીયતા અને લોકપ્રિયતા આપે છે. તે સુનિશ્ચિત કરે છે કે વ્યવસાય અને તેના ઉત્પાદનો/સેવાઓની  જાહેરમાં ચર્ચા કરવામાં આવે છે; આઈપીઓ ભવિષ્યના શેરધારકો, ધિરાણકર્તાઓ અને વિશ્લેષકો વચ્ચે એક ચોક્કસ બ્રાન્ડ વિશે  ધારણા બનાવવામાં મદદ કરે છે.

હવે તમે IPO માર્ગ લેતી સંસ્થાના ફાયદાઓ વિશે જાણો છો, હવે  સમજવાનો સમય છે કે તેમાં રોકાણકાર માટે શું છે. એક પ્રારંભિક જાહેર પ્રસ્તાવ એક સંસ્થાના વિકાસમાં રોકાણકારને એક પ્રારંભિક તબક્કામાં ભાગ લેવાની મંજૂરી આપે છે. ભારતમાં આગામી અનેક આઈપીઓ તમને તમારા નાણાંકીય લક્ષ્યોને પૂર્ણ કરવામાં મદદ કરી શકે છે કારણ કે તેઓ ટકાઉ સમયગાળામાં વળતર પ્રદાન કરે છે. IPO લાંબા ગાળાના લક્ષ્ય આધારિત રોકાણકારને મદદ કરે છે.

રોકાણકારો IPOનું સંશોધન , નિરીક્ષણ અને ચૂંટણી એવી રીતે કરશે?

IPOમાં રોકાણ કરવા માંગતા વ્યક્તિ માટે એ મહત્વનું છે કે તે સંસ્થાની નાણાકીય સ્થિતિ વિશે કાળજીપૂર્વક સંશોધન કરે. 

સંશોધન દ્વારા, કોઈએ માત્ર બેલેન્સશીટ અથવા નફાકારકતાને જ નહીં જોવું જોઈએ પરંતુ પ્રમોટર્સ સિવાય સંચાલન અને નેતૃત્વની ગુણવત્તા પણ જોવી જોઈએ.

ઉપરાંત, રોકાણકારોને અન્ય ભારતના આગામી આઈપીઓની તુલના કરવાની જરૂર પડશે અને તેમના નાણાંકીય લક્ષ્યો અને આઈપીઓના આકારના આધારે આદર્શ વિકલ્પ પસંદ કરવાની જરૂર પડશે.

યોગ્ય IPO જોવા માટેની એક સારી રીત છે કે ડ્રાફ્ટ રેડ હેરિંગ પ્રોસ્પેક્ટસ અથવા DRHP પર નજર રાખવું. આ દસ્તાવેજ એક સંસ્થાવિશે તમારે જે માહિતી જાણવાની જરૂર છે તેના માટે વન-સ્ટૉપ રિસોર્સ છે. ડીઆરએચપીને આઈપીઓની મંજૂરી માટે ભારતીય સિક્યોરિટીઝ અને એક્સચેન્જ બોર્ડ (સેબી) પર પ્રસ્તુત કરવામાં આવે છે, જેનો અર્થ એ છે કે તે પ્રામાણિક છે અને તેની તમામ મહત્વપૂર્ણ માહિતી રોકાણકારની જરૂરિયાતો મુજબછે. પર્યાપ્ત પ્રકટન માટે દસ્તાવેજની સેબી સમીક્ષા નીચે આપે છે અને ફેરફારો કર્યા પછી જ અંતિમ ઑફર દાખલ કરવામાં આવશે. ડીઆરએચપી સંસ્થા આઈપીઓનો માર્ગ શા માટે લઈ રહી છે અને ભંડોળનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવામાં આવશે તેની અંતર્દૃષ્ટિ પણ પ્રદાન કરે છે.

રોકાણકારોને તે વ્યવસાય અથવા ક્ષેત્રને પણ સમજવાની જરૂર પડશે જેમાં સંસ્થા કામ કરે છે કારણ કે તે તેઓને એક મહિતીપૂર્ણ પસંદગી કરવામાં મદદ કરશે. 

ભારતના આગામી IPOનું નિરીક્ષણ કયા કરવું ?

જોકે આઈપીઓ સંબંધિત સમાચારોને સમયાંતરે મીડિયામાં ઉલ્લેખિત કરવામાં આવે છે, પરંતુ આવી સમાચારની વસ્તુઓ છૂટી-છવાઈ અથવા વિખેરાયેલી હોય શકે છે.  આઈપીઓમાં રોકાણ કરવા અથવા આગામી પ્રસ્તાવનું નિરીક્ષણ કરવા માટે ઉત્સુક હોવાથી, એવી જગ્યા પર જોવું આદર્શ છે જ્યાં વ્યાપક માહિતી એક જ સ્થાન પર ઉપલબ્ધ છે.

તમે આગામી IPOના  પ્રારંભિક જાહેર પ્રસ્તાવ માટે નેશનલ સ્ટૉક એક્સચેન્જ (એનએસઈ) અને બોમ્બે સ્ટૉક એક્સચેન્જ (બીએસઈ) જેવી એક્સચેન્જની વેબસાઇટ તપાસી શકો છો. તમામ રોકાણકારે વિશ્વસનીય માહિતી માટે આવતી IPOની સૂચિ પર ક્લિક કરવાની જરૂર પડશે. તરીખિયામાં સામાન્ય રીતે સિક્યોરિટીઝનો પ્રકાર, ચિહ્ન, જાહેર કરવાની શરૂઆત અને અંતિમ તારીખો, કિંમતની શ્રેણી અને લિસ્ટિંગની તારીખ શામેલ છે.

જ્યારે તમે ગૂગલ ઍલર્ટ્સ દ્વારા આગામી IPO ના સમચારનું પણ અનુસરણ કરી શકો છો, ત્યારે તમે તમારા દલાલ સંગઠન ની વેબસાઇટ પર પણ તમે આગામી IPOનું નિરીક્ષણ કરી શકો છો. 

જ્યાં IPO ની સંપૂર્ણ યાદી ઉપલબ્ધ કરવામાં આવે છે, તેની તારીખો અને IPO પરિમાણ સાથે.  આ તારીખિયા તમને આગામી દરેક IPO ની વિગતો સરળતાથી જોવામાં મદદ કરે છે. એકવાર તમે લિંક પર ક્લિક કરો છો, તો તમે ફેસ વેલ્યૂ, માર્કેટ લૉટ અને IPO ક્યાં સૂચિબદ્ધ છે તે વિશેની વધુ માહિતી મેળવી શકો છો. આઈપીઓ જોવા માટે સમર્પિત વેબસાઇટ્સ પણ છે જેથી તમે તેમને પણ જોઈ શકો છો.

તારણ

હવે તમે પ્રારંભિક જાહેર પ્રસ્તાવ વિશે બધું જાણો છો, હવે આગામી પ્રસ્તાવને ધ્યાનમાં રાખવાનો સમય છે. આ વર્ષમાં આપણે કોવિડ-19 મહામારી હોવા છતાં ઘણા આઈપીઓ જોયા છે, કારણ કે માર્ચ 2020માં પતન થાય બાદ બજારમાં સુધાર થયો છે અને છતાં તેજી કાયમ છે.  

આગામી મહિનાઓમાં અન્ય ઘણા IPO લોન્ચ થવાની અપેક્ષા છે અને તમે તેમનુ નિરીક્ષણ કરો તે સુનિશ્ચિત કરવાનો સારો માર્ગ તમારા બ્રોકરેજ હાઉસ અથવા NSE/BSE વેબસાઇટ પર IPO કેલેન્ડરને જોવાનો છે.