આઈપીઓ પર સબ્સ્ક્રાઇબ કરવા વિશે ઉત્સુક છો, પરંતુ તેના માટે બોલી કેવી રીતે આપવી તે અંગે મૂંઝવણમાં છો? પ્રપ્રથમ વખતના આઈપીઓ રોકાણકાર માટે કેવી રીતેઆગળ વધવું તેનો સરળ ઉપાય અહીં જણાવીએ છીએ. જો તમારી પાસે પેપરવર્ક હોય તો ઑનલાઇન બિડિંગ એ આઈપીઓ ને સબસ્ક્રાઇબ કરવાની સૌથી કાર્યક્ષમ રીતોમાંથી એક છે. બોલી લગાવવાની પ્રક્રિયા વિશેની કેટલીક મૂળભૂત ટીપ્સ અહીં આપી છે.     

તમને આઈપીઓને સબ્સ્ક્રાઇબ કરવા અને બોલી લગાવવા વિશે ઘણી વાતો સાંભળવા મળશે. સૌપ્રથમ વારના આઇપીઓ રોકાણકારો માટે અરજી કેવી રીતે કરવી તે મૂંઝવણનું કામ હોય છે. ભાગ્યવશ, આઈપીઓ  ને સબસ્ક્રાઇબ કરવાના નિયમો હવે નોંધપાત્ર રીતે સરળ છે. જો કે, મૂળભૂત બાબતો જાણવી એ હજી પણ આવશ્યક છે     

શું બધા આઈપીઓ સમાન છે?

આઈપીઓના ત્રણ વર્ગો અથવા ગ્રેડ છે: રિટેલ, હાઈ નેટ વર્થ ઇન્ડિવિડ્યુઅલ (એચએનઆઈ) અને સંસ્થાકીય કેટેગરી. રિટેલ કેટેગરી રોકાણ કરનાર લોકો માટે ખુલ્લી છે; આઈપીઓ માં ₹2 લાખ સુધીના રોકાણોને રિટેલ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. 

શક્ય તેટલા છૂટક રોકાણકારોને ફાળવણી મળે તે માટે એસઈબીઆઈ દ્વારા આ ક્વોટાની રચના કરવામાં આવી છે. એચએનઆઈ અને સંસ્થાકીય કેટેગરીમાં, ફાળવણી પ્રમાણમાં અથવા વિવેકપૂર્ણ હોય છે.

બે પ્રકારની આઈપીઓ  કિંમત છે: ફિક્સ્ડ પ્રાઇસ આઈપીઓ  અને બિલ્ટ આઈપીઓ  બુક કરો.

1. એક બુક બિલ્ટ આઈપીઓ માં, કંપની કિંમતની શ્રેણી પ્રદાન કરે છે. બોલીની કિંમત, આ શ્રેણીમાં આપેલી કિંમતની આસપાસ રહે છે. સૌથી વધુ કિંમત કેપ કિંમત તરીકે ઓળખાય છે, જ્યારે સૌથી ઓછી કિંમતને ફ્લોર કિંમત કહેવામાં આવે છે. આઇપીઓની જારી કિંમત, બિડિંગ અને બુક બિલ્ડિંગ પ્રક્રિયા દરમિયાન આવે છે – આને કટ-ઑફ કિંમત કહેવામાં આવે છે.તે પ્રાપ્ત થયેલ બોલીના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે. માત્ર એ બોલી લગાવનારા જેને આ બોલીના સમાન અથવા વધારે કિંમત ટાંકી હોય તેને શેર્સની ફાળવણી થાય છે. જો તમે ખૂબ ઓછી અથવા વધુ શરૂ કર્યું છે, તો તમે આઈપીઓ  દરમિયાન બોલીની કિંમતમાં સુધારો કરી શકો છો, પરંતુ બોલી દરમિયાન પૂરતું અવરોધિત ભંડોળ હોવું આવશ્યક છે.     

2. એક નિશ્ચિત કિંમત આઇપીઓ માં, તમે ફક્ત અગાઉથી કંપની દ્વારા સેટ કરેલી નિશ્ચિત કિંમત પર જ અરજી કરી શકો છો – સામાન્ય રીતે, પાર મૂલ્ય અને પ્રીમિયમની રકમ.

આઈપીઓ માટે બોલી કેવી રીતે લગાવવી: પ્રાથમિક જાણકારી     

શરૂઆત કરવા માટે, કોઈપણ રોકાણકાર આઈપીઓ  માં સબસ્ક્રાઇબ કરવા અને બોલી લગાવવામાં      રસ ધરાવતા હોય, તેની પાસે થોડી વસ્તુઓ હોવી જરૂરી છે. આઇપીઓની પસંદગી, અલબત્ત, ધ્વનિ સંશોધન અને હોમવર્ક પર આધારિત હોવી જોઈએ, અથવા વૈકલ્પિક રૂપે, બ્રોકિંગ ફર્મ અથવા બેંક, અથવા અન્ય નિષ્ણાત સ્રોતોની સલાહ.          

– એક નિયુક્ત બેંક ખાતું, અને ડિપોઝિટરી સહભાગી (ડીપી) સાથે ડિમેટ ખાતું કમ-ટ્રેડિંગ ખાતું, જે બેંક અથવા બ્રોકિંગ ફર્મ હોઈ શકે છે

– તમારા ડીપી દ્વારા ઉલ્લેખિત પાન કાર્ડ, સત્યાપિત ઍડ્રેસના પુરાવા અને અન્ય ડૉક્યુમેન્ટેશન.

– ભરાઈ ગયેલું અને સહી થયેલું એક એએસબીએ ફોર્મ  એએસબીએ સુવિધા ફરજિયાત છે, કારણ કે તે બેંકોને આ હેતુ માટે તમારા બેંક ખાતાં માં પૈસા રોકવા કરવા માટે અધિકૃત કરે છે. તમે  તમારા ભંડોળ અને આઈપીઓ  શેરની કિંમતના આધારે, તમે ચોક્કસ નંબર અથવાલૉટશેર માટે અરજી કરવાનું નક્કી કરો છો. એએસબીએ સાથે, પૈસાની રકમ, તમારી અરજીની હદ સુધી નિયુક્ત બેંક ખાતાંમાંથી અવરોધિત કરવામાં આવે છે. ફાળવણીના સમયે, ફક્ત ઉપયોગમાં લેવામાં આવેલી રકમ ઉધાર લેવામાં આવે છે, જ્યારે બાકીની રકમ અનબ્લૉક કરવામાં આવી છે. એએસબીએનો લાભ એ છે કે જ્યાં સુધી ફાળવણી કરવામાં ન આવે ત્યાં સુધી તમારે આઈપીઓ  માટે ચેક જારી કરવાની જરૂર નથી, અને બ્લૉક કરેલી રકમનું વ્યાજ મળે છે.

એએસબીએ  હાર્ડ કૉપી અને ડીમેટ ફોર્મમાં ઉપલબ્ધ છે.એએસએફએ મેળવવા માટે, તમારે આઇપીઓ માટે તમારી કેવાયસી વિગતો અને બોલીની વિગતો આપવી પડશે. એકવાર એએસબીએ પૂર્ણ થઈ જાય, પછી તમે બોલી લગાવવાનું શરૂ કરી શકો છો.     

બોલીની પ્રક્રિયા

બોલી કેવી રીતે લગાવવી? દરેક આઈપીઓ સબ્સ્ક્રાઇબ કરવા માટે, રોકાણકારોએ ખરીદવા જરૂરી એવા ન્યુનત્તમ શેરની સંખ્યા બહાર મૂકે છે. આને લોટ સાઇઝ કહેવામાં આવે છે.  આઈપીઓ  માટે અરજી કરતી વખતે, તમારે પ્રોસ્પેક્ટસમાં ઉલ્લેખિત લૉટ સાઇઝ મુજબ તમાખાતાંમાં પૂરતા ભંડોળ  હોવાની ખાતરી કરવી આવશ્યક છે. રિટેલ રોકાણકારો માટે મહત્તમ સબસ્ક્રિપ્શન રકમ 2 લાખ છે.

ક્યાં બોલી લગાવવી? તમે તમારા ડિમેટ અને ઑનલાઇન ટ્રેડિંગ ખાતાં દ્વારા આઈપીઓ   માટે ઑનલાઇન બોલી લગાવી શકો છો.   એન્જલ બ્રોકિંગ જેવી અગ્રણી બ્રોકિંગ કંપનીઓ આ સુવિધા પુરી પાડે છે.ઑનલાઇન આઈપીઓ  એપ્લિકેશન એ સ્ટૉક એક્સચેન્જ પર આઈપીઓ  માટે અરજી કરવાની એક સરળ અને સુવિધાજનક રીત છે. તમે ઑફલાઇન આઈપીઓ  ને સબસ્ક્રાઇબ કરી શકો છો – તેમની બ્રોકિંગ ફર્મની લોકલ ઑફિસની મુલાકાત લઈને અને જરૂરી દસ્તાવેજ પ્રસ્તુત કરીને, પરંતુ ઑનલાઇન એપ્લિકેશ હવે બધા માટે પસંદગીનું માધ્યમ બની રહ્યું છે.     

કઈ કિંમત પર બોલી લગાવવી? તમે કટ ઑફ કિંમત પર રોકાણ કરી શકો છો અથવા બોલી બનાવી શકો છો, પરંતુ નોંધ કરો કે માત્ર રિટેલ રોકાણકારો જ કટ ઑફ કિંમત પર બોલી લઈ શકે છે. જો તમે ઓછી કિંમત પર બિડ કરો છો અને સમસ્યા/કટ-ઑફ કિંમત વધુ હોય, તો તમને ખર્ચ લાગવાની શક્યતા ઓછી થઇ જાય છે.. ઉદાહરણ તરીકે, જો પ્રાઇસ બેન્ડ 90-100 છે, અને  તમે 93 પર બોલી લગાવો  અને કટ-ઑફ 96 પર આવે છે, તો તમને કોઈપણ શેર મળવાની સંભાવના નથી. ફાળવણીની સંભાવના વધારવા માટે, ખાસ કરીને એવી માંગણી, જેને વધારે વાર સબસ્ક્રાઇબ કરી શકાય છે, ત્યાં તમારે કટ ઑફની કિંમતે  બોલી લગાવવી પડશે. પરંતુ કટ ઑફ પ્રાઇસ બોલી લગાવવાના સમય એ ઉપલબ્ધ નથી હોતી, તેથી એપ્લિકેશન કેપ પ્રાઇસને ધ્યાનમાં લે છે. જો એપ્લિકેશનની કિંમત વધુ હોય, તો એપ્લિકેશન અને કટ-ઑફ કિંમત વચ્ચેનો કિંમતનો તફાવત પરત કરવામાં આવે છે.

ઑનલાઇન કેવી રીતે બોલી લગાવવી? બધી ઑનલાઇન ટ્રેડિંગ સાઇટ્સ અને બ્રોકિંગ ફર્મમાં આઈપીઓ  પેજ હોય છે. આ તમને જે આઈપીઓ  પસંદ કરવા માંગો છો તે પસંદ કરવામાં મદદ કરે છે. બોલીની કિંમત સાથે તમારે જે શેર્સની બોલી લગાવી છે તેની સંખ્યા દાખલ કરો. તમે મહત્તમ ત્રણ બોલી લગાવી  શકો છો. એકવાર તમારી એપ્લિકેશન સબમિટ કર્યા પછી, તમને આઈપીઓ  એપ્લિકેશન નંબર અને અન્ય ટ્રાન્ઝૅક્શનની વિગતો પ્રાપ્ત થાય છે.

શેર્સ પ્રાપ્ત થવા     

ઘણીવાર સફળ આઈપીઓમાં, શેર્સની માંગ એ બજારમાં બહાર પાડવામાં આવેલા શેર્સની વાસ્તવિક સંખ્યા કરતા આગળ નીકળી જાય છે. પરિણામે, તમે જે બોલી લગાવી હતી તેના કરતા તમને ઓછા શેર મળે છે. કેટલીકવાર, તમને કોઈ પણ શેર્સ ફાળવવામાં નથી આવતા. આવા કિસ્સાઓમાં, બેંક તમારી અવરોધિત બોલીના પૈસા અંશ અથવા સંપૂર્ણ રૂપે પ્રકાશિત કરે છે.     

જો તમે તમારી સંપૂર્ણ ફાળવણી મેળવવા માટે ભાગ્યશાળી છો, તો આઈપીઓ  પ્રક્રિયા બંધ થયા છ કાર્યકારી દિવસોમાં તમને કન્ફર્મેટરી એલોટમેન્ટ નોટ (સીએન) પ્રાપ્ત થાય છે.

એકવાર શેર ફાળવ્યા પછી, તે તમારા ડીમેટ ખાતાંમાં જમા થાય છે. આગામી પગલું સ્ટૉક એક્સચેન્જ પર શેરની સૂચિ માટે રાહ જોવા માટે છે, જે સામાન્ય રીતે સાત દિવસની અંદર કરવામાં આવે છે. તે પછી તમે શેર્સને રાખી મુકવાનું અથવા તેનો વેપાર કરવાનું પસંદ કરી શકો છો. પરંતુ ત્યાં સુધી માં તમારું આઈપીઓ સબ્સ્ક્રિપ્શન પૂર્ણ થઇ જાય છે.