કંપનીના સ્ટૉક્સ અથવા શેર્સ IPO ના રૂપમાં પ્રથમ વાર સામાન્ય લોકોને ઑફર કરવામાં આવે છે. કંપની પહેલી વાર મૂડી ઉભું કરશે અને તે સ્ટૉક એક્સચેન્જમાં સૂચિબદ્ધ (લિસ્ટીંગ) કરવામાં આવશે. એક ખાનગી કંપનીને સફળ જાહેર કંપનીમાં રૂપાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયાને પૂર્ણ કરવા માટે, તેમના ઑડિટર્સ, વકીલો, અન્ડરરાઇટર્સ અને એકાઉન્ટન્ટ્સ જેવા બાહ્ય નિષ્ણાત સલાહકારોની ટીમની જરૂર પડશે જે તેમના માર્ગમાં આવેલા અનન્ય પડકારોને લઈ ઉકેલ મેળવશે.

ચાલો સમજીએ કે IPO અહીં કેવી રીતે કામ કરે છે:

– સિક્યોરિટીઝ એક્સચેન્જ કમિશન (એસઇસી) દ્વારા જવું

– રોડશો શરૂ થાય છે

– IPO કિંમત કેવી રીતે નક્કી થાય છે?

– યોગ્ય સમય

સિક્યોરિટીઝ એક્સચેન્જ કમિશન (એસઇસી) દ્વારા જાવું

એસઇસી સુનિશ્ચિત કરવા માટેની એક કંપની છે કે જે કંપની અને જાહેર રોકાણકારોને નિષ્પક્ષ અને યોગ્ય આધાર ધરાવે છે જો તેઓ દોષિત જણાય તો પ્રક્રિયા અને પ્રોસિક્યુશનને લગતા નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર સામે સિવિલ અને ક્રિમિનલ કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે.

– કંપનીએ એક નોંધણી નિવેદન  કાળજીપૂર્વક તૈયાર કરવું જોઈએ જે જવાબદારીઓ, નાણાં અને કંપનીના વિવિધ ઘટકોની માહિતી વિશે સ્પષ્ટતા આપે છે. રજિસ્ટ્રેશન સ્ટેટમેન્ટમાં સ્પષ્ટતા અને સંપૂર્ણતા હોવી જોઈએ. IPO પ્રક્રિયા એસઈસી સાથે ફોર્મ S-1 ભરવાથી શરૂ થાય છે.

– ધ એસઈસી ફાઇલિંગની સમીક્ષા કરે છે. તેઓ તેમની નિષ્ણાતોની ઉદ્યોગની ખાસ ટીમ સાથે ઉલ્લેખિત દરેક વિગતોની કાળજીપૂર્વક ચકાસણી કરે છે. નાણાંકીય વિગતો, કાનૂની પાસાઓ, નીતિઓ, ઉત્પાદિત મૂડીનો ઉપયોગનો માર્ગદર્શન, દરેક પરિબળો સંપૂર્ણ ચિત્ર મેળવવા માટે નિર્ધારિત કરવામાં આવે છે. જો કંઈ પાલન કરે તો ટિપ્પણી પત્રમાં મોકલવામાં આવે છે.

– કંપની પ્રાપ્ત થયેલ ટિપ્પણીઓ અંગે, ડ્રાફ્ટ પર ફરી કાર્ય કરે છે  અને ત્યારબાદ તેને ફરીથી ફાઇલ કરે છે. રજિસ્ટ્રેશનની સમીક્ષા કરવા માટે સેકન્ડ સમાન પ્રક્રિયાનું પાલન કરે છે. તે માત્ર ત્યારે મંજૂરી આપે છે જો તેઓ તમામ પ્રક્રિયાઓ અને નિયમોનું પાલન કરે છે.

– ત્યારબાદ કંપની પ્રારંભિક રેડ હેરિંગ પ્રોસ્પેક્ટસ ફાઇલ કરે છે જે ફરીથી તપાસવામાં આવે છે કે તેમાં રોકાણકારોને પર્યાપ્ત રીતે જાણ કરવાની ક્ષમતા છે કે નહીં.

રોડશો શરૂ થાય છે

કંપનીની મેનેજમેન્ટની ટીમ સંભવિત રોકાણકારોમાં ઉત્સાહ મૂડ સ્થાપિત કરવા માટે દેશભરના વિવિધ શહેરોની મુસાફરી કરે છે, જે આગળ જતા જાહેર ઑફર માટેની રજૂઆત કરે છે. આઈપીઓના તબક્કામાં, કંપની મોટી સંસ્થાઓને જાહેર જનતા સમક્ષ જતા પહેલા ચોક્કસ કિંમત પર કંપનીના સ્ટૉક્સ ખરીદવાની તક પણ આપી શકે છે.

IPO કિંમત કેવી રીતે નક્કી થાય છે?

તબક્કામાં IPO ની પ્રક્રિયામાં સામાન્ય રીતે રોડશોનો અંતે આવે છે. અન્ડરરાઇટિંગ કંપની બેન્ડ નક્કી કરે છે, અને બોલીની પ્રક્રિયા એક રોકાણ બેંક અથવા ગ્રુપ કંપનીઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે, જે સિક્યોરિટીઝમાં વિશેષતા ધરાવે છે. પરફેક્ટ શેરની કિંમત સપ્લાય કરતાં થોડી વધારે રાખવામાં આવે છે. તેનાથી મધ્યમ સ્થિર થશે અને બજાર કિંમત બાદ મજબૂત રીતે વધે છે.. IPO કિંમત નક્કી કરવાની બે પદ્ધતિઓ છે.

ફિક્સ્ડ પ્રાઇસ પદ્ધતિઅંડરરાઇટર અને કંપની તેમના શેરની કિંમત નક્કી કરવા માટે એકસાથે કામ કરે છે. તેઓ જવાબદારીઓ, લક્ષ્યની મૂડી પ્રાપ્ત કરવાની હોય છે, અને કિંમત સાથે આવવા માટે શેરોની માંગ અને અન્ય સંબંધિત વિગતોમાં જણાવે છે.

બુક બિલ્ડિંગ પદ્ધતિઅહીં  અન્ડરરાઇટર અને કંપની તેમના શેરો માટે સંયુક્ત રીતે કિંમત નક્કી કરે છે.  અંતિમ કિંમત શેરની માંગ, પ્રાપ્ત કરેલી બોલી અને લક્ષ્યની મૂડી પ્રાપ્ત કરવા પર આધારિત છે. ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કંપનીઓ અને બેંકો સિવાય, મોટાભાગની કંપનીઓ તેમના શેરની પ્રાઈઝ બેન્ડનક્કી કરવા માટે મુક્ત છે. કંપનીને ફ્લોરપ્રાઈઝ કરતાં 20% વધુ કિંમતે કેપપ્રાઈઝ સેટ કરવાની મંજૂરી છે.

સમય સારી રીતે

IPO ક્યારે જાહેર જનતા સમક્ષ પહોંચવો જોઈએ તે એક ટ્રિકી નિર્ણય છે. કારણ કે વેચાણની આવકને વધારવા માટે શેર ઑફર કરવા માટે યોગ્ય સમય પસંદ કરવો ખૂબ જરૂરી છે. કેટલીક કંપનીઓ જાહેરજનતા સમક્ષ જવામાટે પોતાની આર્થિક સમયસીમા ધરાવે છે. જો વિશાળ કંપનીઓ બજારમાં આવવાનું નક્કી કરે છે તો તો નાની કંપનીઓ તેમના પ્રવેશને એક સમયે જાહેર જનતા સમક્ષ જવાનું ટાળે છે, તેમને ડર રહે છે કે મોટી કંપનીઓ દ્વારા નાની કંપનીના લાઈમલાઈટને તફડાવી લેશે. કંપની IPO સાથે જાહેર જનતા સમક્ષ જાય તે પહેલાં તમામ રજિસ્ટ્રેશન દસ્તાવેજો અમલમાં મુકવાની ખાતરી કરવી જરૂરી છે; જો તે સારા સમયમાં પ્રવેશને ચૂકી શકશે નહીં.

એકવાર  સ્ટોક તમામ નિયમોનું પાલન કરી લે છે એટલેપેપર પર તમાણ ગણતરીની પદ્ધતિની કામગીરી પૂરી કરી લેવામાં આવે છે. તેમાં તેજીને કોઈ અટકાવતુ નથી.લૉકઇન સમયગાળો કંપનીના અધિકારીઓને ટૂંકા સમયગાળા માટે તેમના શેર વેપાર કરવા માટે અટકાવશે. એકવાર સમયગાળો સમાપ્ત થઈ જાય તે પછી, બજારમાં શેરનો સપ્લાય વધારવાને કારણે નાના ભાગોમાં ઘટાડો થશે જેના કારણે શેરની કિંમતમાં ઘટાડો થાય છે. લાંબા ગાળામાં, જે કંપની સારી રીતે સ્થાપિત કરેલી હોવી જોઈએ નહીં.