જ્યારે રોકાણકાર જેતે સમયે તેની પાસે ન હોવા છતાં શેરોનું વેચાણ કરે છે ત્યારે શોર્ટ સેલિંગ થાય છે. શોર્ટ સેલિંગમાં, એક વેપારી માલિક પાસેથી બ્રોકરેજની મદદથી શેર ખરીદે છે અને તેને બજાર કિંમત પર વેચે છે.. જ્યારે કિંમતોમાં ઘટાડો થાય છે, ત્યારે ટૂંકા સેલર શેર ખરીદશે અને નફા બુક કરે છે. શોર્ટ સેલિંગ શું છે તે જાણવા માટે, તે સમજવું જરૂરી છે કે તે અનુભવી વેપારીઓ અને રોકાણકારો દ્વારા અભ્યાસ કરવામાં આવે છે અને તેઓ માલિકને પરત કરતા પહેલાં શેરોની કિંમત ઘટાડશે. શોર્ટ સેલિંગમાં રિવૉર્ડ રેશિયોને લઈ ઉચ્ચ જોખમ હોય છે કારણ કે તે નફા કમાવવા તેમજ મોટુ નુકસાન થવા માટે સક્ષમ છે.

ટૂંશોર્ટ સેલિંગ ફેક્ટશીટ:

  1. શોર્ટ સેલિંગમાં વિક્રેતા તે વેચાતા શેરનો માલિક નથી. તેઓને અન્ય માલિક પાસેથી ઉધાર લેવામાં આવે છે
  2. રિટેલ અને સંસ્થાકીય રોકાણકારો બંનેને શોર્ટ સેલિંગ કરવાની મંજૂરી છે
  3. શોર્ટ સેલિંગ સ્પેક્યુલેશન પર આધારિત છે
  4. સોર્ટ સેલિંગ કરતી વખતે વિક્રેતા કિંમતમાં ઘટાડો કરવામાં આવે છે. જો કિંમતો વધે છે, તો વિક્રેતાને નુકસાન થશે
  5. વેપારીઓને તેમની જવાબદારીને સન્માન આપવું પડશે અને સેટલમેન્ટના સમયે માલિકને શેર પરત કરવાની રહેશે
  6. રોકાણકારોને જાહેર કરવું પડશે કે લેવડદેવડ શોર્ટ સેલિંગ થશે
  7. જ્યારે કિંમત ઓછી હોય ત્યારે સામાન્ય રીતે શોર્ટ સેલિંગ બજારોમાં થાય છે

સ્ટૉક માર્કેટમાં શોર્ટ સેલિંગ શું છે:

સ્ટૉક માર્કેટમાં, ટૂંકા ગાળામાં નફા કમાવવા માટે ટૂંકા વેચાણ કરવામાં આવે છે. કેટલાક માને છે કે તે વધુ વિસ્તૃત સમયગાળા માટે માલિકીના સ્ટૉક્સની સમાન છે. લાંબા ગાળાના રોકાણકારો ફ્યુચર્સમાં કિંમતમાં વધારો કરવાની આશા રાખે છે, જ્યારે ટૂંકા વિક્રેતાઓ કિંમતની પરિસ્થિતિ અને કિંમતોમાંથી નફા મેળવે છે.

શોર્ટ સેલિંગના લાભો:

નાણાંકીય બાબતના નિષ્ણાતોએ ઘણીવાર શોર્ટ સેલિંગના લાભો વિશે વાતચીત કરી છે. વિવાદો હોવા છતાં, વિશ્વભરમાં માર્કેટ રેગ્યુલેટર્સએ તેની પ્રેક્ટિસને મંજૂરી આપી છે કારણ કે તે કોઈપણ સ્ટૉકની અવિરત ઓવરપ્રાઇસિંગને સુધારવામાં મદદ કરે છે, લિક્વિડિટી ઉપલબ્ધ કરાવે છે, ઓચિંતા સ્ટૉક્સમાં વધારો થવાને અટકાવે છે, અને ખાતરી કરે છે કે પ્રમોટર્સ કિંમતોને મેનિપુલેટ કરતા નથી.

શોર્ટ સેલિંગનું ડ્રોબૅક:

માર્કેટ મેનિપુલેટર્સ (સટ્ટોડીયાઓ) ઘણીવાર સ્ટૉકની કિંમતોને ઘટાડવા માટે ટૂંકા વેચાણ પદ્ધતિનો ગેરકાયદેસર ઉપયોગ કરવા માટે સમર્થન કરે છે. તે વોલેટાઈલ વધારે છે અને બજારો માટે નોંધપાત્ર જોખમ ધરાવે છે જેને સ્થિર કરી શકાય છે. સ્ટૉકની કિંમતોમાં વિચારણાદાયક ઘટાડો કંપનીના આત્મવિશ્વાસને પણ અસર કરી શકે છે અને તેનુ ભંડોળ ઊભું કરવાની ક્ષમતા ઘટાડી શકે છે.

નેક્ડ શોર્ટ સેલિંગ:

જ્યારે ટ્રેડર સ્ટૉક લેવા અથવા તેમને ઋણ લેવાની વ્યવસ્થા કર્યા વિના ટૂંકા સમયમાં શામેલ થાય ત્યારે તે નેક્ડ શોર્ટ સેલિંગ થાય છે. જ્યારે ટ્રેડર ક્લિયરિંગ સમયગાળા પહેલાં શેર લેતા નથીત્યારે તે ખરીદનારને શેર ટેન્ડર કરવામાં અસમર્થ છે. ત્યારબાદ ટ્રેડરને “ડિલિવર કરવામાં નિષ્ફળ” તરીકે ગણવામાં આવે છે જ્યાં  ટ્રેડર પોઝિશન બંધ કરે છે અથવા સ્ટૉક લે છે. મોટાભાગના દેશોમાં નેક્ડ શોર્ટ સેલિંગ ગેરકાયદેસર છે કારણ કે તે માંગ અને પુરવઠાના નિયમોની વિપરીત સ્થિતિ ધરાવે છે. જો વિશાળ ક્વૉન્ટિટીમાં તે પ્રાપ્ત કરવામાં આવે તો એક બનાવટી શોર્ટ સેલિંગ બજારમાં સ્થિતિ ઉભી કરી શકે છે.

શોર્ટ સેલિંગના પ્રોઝ અને કોન્સ:

શોર્ટ સેલિંગ કરતી વખતે  વેપારી ઘણી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી શકે છે. ઘણા વેપારીઓની હાજરી અથવા સ્ટૉકની અછતને કારણે ખરીદવા માટે પૂરતા શેર ન હોઈ શકે. અન્ય કેટલીક ખામીઓ છે:

  1. અમર્યાદિત નુકસાનનો સ્કોપ
  2. માર્જિન વ્યાજનો ખર્ચ
  3. તકને લગતો ખર્ચ
  4. સ્ટૉક લોન માટે ફી

ટૂંકા વેચાણ માટે કિંમતમાં મૂવમેન્ટને યોગ્ય રીતે નિર્ણય આપવા માટે વ્યાપક પ્રમાણમાં રિવર્ડ:

  1. ઓછું મૂડી રોકાણ

2. મોટો નફો કમાવી રહ્યા છીએ

3.મંદીમય માર્કેટ સામે હેજિંગની સંભાવના

4. લિક્વિડિટી અને આવકનો વધારાનો સ્ત્રોત

શોર્ટ સેલિંગના જોખમો:

પૈસા ગુમાવવાના જોખમ સિવાય, ટૂંકા વેચાણના અન્ય જોખમો છે.

સમયમાં ભૂલ કરવી – શોર્ટ સેલિંગનો અભ્યાસ શેરના વેચાણ અને ખરીદીના યોગ્ય સમય પર આધારિત રહેલો છે. સ્ટૉકની કિંમતો તાત્કાલિક નકારી શકાતી નથી, અને જ્યારે તમે નફો બુક કરવાની રાહ જોઈએ ત્યારે તમે માર્જિન અને વ્યાજની ચુકવણી કરવા માટે જવાબદાર છો.

પૈસા લેવાનો અર્થ એ છે કે શોર્ટ સેલિંગનો અર્થ એ છે કે માર્જિન ટ્રેડિંગ જેમાં તમે એક સંપત્તિનો ઉપયોગ કરીને બ્રોકરેજ ફર્મથી પૈસા ઉધાર લે છે. બ્રોકરેજ ફર્મ તમારા માટે એકાઉન્ટમાં ચોક્કસ ટકાવારી જાળવવી ફરજિયાત બનાવે છે. જો તમે તેને કોઈ પણ સમયે નાની હોવ, તો તમને ટૂંક સમયમાં પહોંચવા માટે કહેવામાં આવશે.

સમજદારીપૂર્વક પસંદ કરો – કેટલીક કંપનીઓ ખરાબ તબક્કાઓથી પસાર થાય છે પરંતુ તેમને ખરાબ રીતે દૂર કરે છે. વાઇઝ ઍડ્મિનિસ્ટ્રેશન કંપનીનો અભ્યાસક્રમ બદલી શકે છે, જે તેમના મૂલ્યને ઘટાડવાના બદલે તેની શેર કિંમતમાં વધારો કરી શકે છે. જો તમે શેલિંગ કરવા માટે ખોટી કંપની પસંદ કરો છો, તો તમે જ્યારે અન્ય લોકો લાંબી પોઝિશન લઈને લાભ લે ત્યારે શોર્ટ સેલિંગમાં ગુમાવી શકો છો.

વળતરની સુરક્ષા – વિક્રેતાએ નિર્ધારિત સમયગાળાની અંદર માલિકને સુરક્ષિત રીતે પરત કરવી આવશ્યક છે, જેમાં નિષ્ફળ થતાં વિક્રેતાને બજાર નિયમનકાર દ્વારા ચકાસણી કરવામાં આવશે.

નિયમો – માર્કેટ રેગ્યુલેટર્સ દ્વારા શોર્ટ સેલિંગને મંજૂરી આપવામાં આવે છે, પરંતુ ગેરરીતિને ટાળવા માટે કોઈપણ સમયે ચોક્કસ ક્ષેત્રમાં પ્રતિબંધનોનો સામનો કરી શકે છે. આનાથી કિંમતોમાં વધારો થઈ શકે છે.

ટ્રેન્ડ સામે વધુ સારું – સ્ટૉકની કિંમતો સામાન્ય રીતે લાંબા સમય સુધી વધી જાય છે. શૉર્ટ સેલિંગ નીચે જતા કિંમતો પર આધારિત છે, જે ડ્રિફ્ટ સામે જઈ રહ્યું છે.

નિષ્કર્ષ:

શોર્ટ સેલિંગ અનુભવી વેપારીઓ અને સ્પેક્યુલેટર્સ માટે નથી કે જેઓ પ્રવૃત્તિમાં અંતર્નિહિત જોખમો વિશે જાગૃત નથી. માત્ર માર્કેટ ડાયનામિક્સના ઊંડાણપૂર્વક જ્ઞાન ધરાવતા લોકોને શોર્ટ સેલિંગ કરવું જોઈએ.