టైటిల్: 

ఏంజెల్ పన్ను అనేది షేర్ల జారీ ద్వారా వారు సేకరించే మూలధనంపై చెల్లించడానికి అపరిమిత కంపెనీలు (రీడ్-స్టార్టప్‌లు) బాధ్యత వహించే పన్ను. అయితే ఇందులో ఒక మెలిక ఉంది.

ఏంజిల్ పన్ను అంటే ఏమిటి?

చాలా బాగా పనిచేస్తున్న కంపెనీలు ఉండవచ్చు, మరియు మొదటి షేర్లు జారీ చేయబడినప్పుడు అటువంటి కంపెనీల షేర్లను కొనుగోలు చేయడానికి పెట్టుబడిదారులు శ్వాస బిగబట్టి వేచి ఉండవచ్చు. అటువంటి పరిస్థితిలో, కంపెనీ, తన బ్రాండ్ విలువ మరియు మార్కెట్ అంచనాలను తెలుసుకుని, మార్కెట్లో సరిపోల్చదగిన స్టాక్ ఎంతకు మంజూరు చేయబడవచ్చు అనేదానికి మించి షేర్లను అధిక ధరకు జారీ చేయవచ్చు.  అలాంటి సందర్భంలో, జాబితా చేయబడని కంపెనీలు అటువంటి ఇష్యూ ద్వారా చేసిన డబ్బుపై ఆదాయ పన్ను చెల్లించవలసి ఉంటుంది. న్యాయమైన విలువకు మించిన ధరలకు లేవదీయబడిన నిధుల అదనపు ఆదాయంగా పరిగణించబడుతుంది, దీనిపై పన్ను విధించబడుతుంది.

ఈ రోజు ఏంజల్ పన్ను అనబడేది, డబ్బు లాండరింగ్ పద్ధతులను ప్లగ్ చేయడానికి ఆదాయపు పన్ను చట్టం యొక్క సెక్షన్ 56 (2) (viib) రూపంలో 2012 లో ఆర్థిక సవరణ ప్రవేశపెట్టబడిన తర్వాత వచ్చింది. సరసమైన విలువకు మించిన పెట్టుబడి అందుకునే ఏదైనా అపరిమిత కంపెనీ (సాధారణంగా స్టార్టప్ ఎంటర్ప్రైజెస్) ఇక్కడ గుర్తించబడిన అదనపు మూలధనాన్ని పన్ను విధించబడే ‘ఇతర వనరుల నుండి ఆదాయం’ గా పరిగణించాలి. ప్రధానంగా ఏంజెల్ పెట్టుబడిదారులు పన్ను చెల్లించవలసి ఉండటంతో, అంటే స్టార్టప్‌ల వెనుక వారి డబ్బును పెట్టిన వారు అని అర్థం, ఇది ఏంజెల్ పన్ను అని పిలువబడింది.  

పన్ను ఎవరికి వర్తిస్తుంది?

ఇది నివాస భారతీయ పెట్టుబడిదారులకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది.

ఏంజెల్ పన్నుతో సమస్యలు

ప్రవేశపెట్టినప్పటి నుండి పెట్టుబడిదారులు, పరిశ్రమ విశ్లేషకులు మరియు వ్యవస్థాపకుల ద్వారా ఈ పన్ను  మరీ భారమైనది మరియు స్టార్టప్‌కు అనుకూలంగా లేనిది అని విమర్శించబడుతూ  వచ్చింది. ఒక స్టార్ట్అప్ యొక్క న్యాయమైన మార్కెట్ విలువను లెక్కించడం అనేది స్టార్ట్అప్ మరియు పెట్టుబడిదారు మధ్య చర్చలకు లోబడి ఒక నిర్దిష్ట సమయంలో అంచనా వేయబడిన రాబడులుగా  కూడా ఉండగల దాని ఆధారంగా ఒక స్టార్ట్అప్ మూల్యాంకన ఉంటుంది కాబట్టి అందులో ప్రామాణీకరించబడలేని సబ్జెక్టివ్ అంశాలు ఉంటాయి అని వారు చెప్పారు. మరొక సమస్య, అసెసింగ్ ఆఫీసర్, పుస్తకాలను పరిశీలించే ఒక కీలక పన్ను అధికారి, న్యాయమైన మార్కెట్ విలువను నిర్ణయించడానికి నగదు డిస్కౌంట్ చేయబడిన ప్రవాహాన్ని ఎంచుకుంటారు, ఇది స్టార్టప్‌ల కోసం చాలా అనుకూలమైన పద్ధతి కాదు. డిసెంబర్ 2018 లో, జరిమానా ఛార్జీలతో సహా ఏంజెల్ పన్నుపై బకాయిలను చెల్లించడానికి 2000 కంటే ఎక్కువ స్టార్టప్‌లకు పన్ను నోటీసులు అందాయి.

ఏంజెల్ పన్ను పై మినహాయింపులు ఉన్నాయా?

పెట్టుబడిదారులు మరియు స్టార్టప్ వ్యవస్థాపకులకు చాలావరకు ఉపశమనం కలిగిస్తూ, భారతీయ ఫైనాన్స్ మంత్రిత్వ శాఖ దాని కేంద్ర బడ్జెట్‌ 2019 లో అవసరమైన డిక్లరేషన్లు మరియు రిటర్న్స్ ఫైల్ చేసినట్లయితే, వారు ఆదాయపు పన్ను పరిశీలనకు లోబడి ఉండరు అని పేర్కొంటూ పన్ను నియమాలను తొలగించారు.

2019 లో ఫైనాన్స్ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకటనలో, పరిశ్రమ మరియు అంతర్గత వాణిజ్య ప్రోత్సాహక శాఖ ((DPIIT) కింద రిజిస్టర్ చేయబడిన స్టార్టప్‌లకు ఏంజెల్ పన్ను నుండి మినహాయింపు ఉంది. ఒక స్టార్టప్ చేయవలసినది అంతా తుది ఆమోదం కోసం CBDT (సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ డైరెక్ట్ టాక్స్)కు పంపబడే అవసరమైన డాక్యుమెంట్లు మరియు రిటర్న్స్ తో పాటు DPIIT కు అర్హత కోసం అప్లై చేయాలి. ఒక కంపెనీ కోసం మినహాయింపు స్థితిని తిరస్కరించడానికి CBDT హక్కును కలిగి ఉంది. 

ఇప్పుడు, సవరించబడిన నియమాల ప్రకారం, మినహాయింపుకు అర్హత పొందడానికి కంపెనీలు కొన్ని అవసరాలను తీర్చవలసి ఉంటుంది-

  1. షేర్లపై ప్రీమియంతో పాటు పెయిడ్ అప్ క్యాపిటల్, షేర్లను జారీ చేసిన తర్వాత రూ.10 కోట్లకు మించకూడదు.
  2. ఇంతకుముందు పరిపాలనకు ఒక మర్చంట్ బ్యాంకర్ స్టార్టప్ యొక్క న్యాయమైన మార్కెట్ విలువను సర్టిఫై చేయవలసిన  అవసరం ఉండేది. కానీ ఈ నియమం 2019 నుండి తొలగించబడింది.
  3. పెట్టుబడిదారు నికర విలువ కోసం దిగువ పరిమితి రూ. 2 కోట్లుగా నిర్ణయించబడింది మరియు సగటు ఆదాయం గత మూడు వరుస ఆర్థిక సంవత్సరాల్లో రూ. 50 లక్షల కంటే తక్కువగా ఉండకూడదు.

వర్తించే ఏంజిల్ పన్ను రేటు ఎంత?

ఫెయిర్ మార్కెట్ విలువకు మించి మరియు అంతకంటే ఎక్కువ పెట్టుబడులకు 30.9% పన్ను విధించబడుతుంది. ఒక ఉదాహరణను చూద్దాం-

దేశీయ పెట్టుబడిదారులకు 75000 షేర్లను జారీ చేయడం నుండి స్టార్టప్ ABC రూ. 30 కోట్లను ప్రతి షేర్‌కు రూ.4000 వద్ద పొందుతుంది. న్యాయమైన మార్కెట్ విలువ ప్రతి షేర్‌కు రూ. 1000 గా లెక్కించబడింది. కాబట్టి షేర్ల న్యాయమైన మార్కెట్ విలువ రూ. 7.5 కోట్లకు ఉంటుంది. అప్పుడు, సరసమైన మార్కెట్ విలువ (రూ. 30 కోట్లు- రూ7.5 కోట్లు) కంటే ఎక్కువ మొత్తం పై ABC 30.9% ఏంజెల్ పన్ను చెల్లించవలసి ఉంటుంది, ఇది రూ.22.5 కోట్లపై 30.9%. ABC పన్ను రూపంలో సమర్థవంతంగా రూ.6.9 కోట్లు చెల్లిస్తుంది. 

ముగింపు:

సమ్మతి పరంగా ఏంజెల్ పన్ను పై పన్ను నియమాలు గణనీయంగా నీరు చల్లబడి ఉన్నాయి. ఒకవేళ ఒక స్టార్టప్ DPIIT కింద రిజిస్టర్ చేయబడి ఉంటే, అది ఈ పన్ను నుండి కూడా మినహాయించబడుతుంది.