શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ ક્યા છે?

નાણાંકીય અને કમોડિટી બજારોમાં વેપાર અથવા રોકાણ દ્વારા પૈસા કમાવવા અથવા ગુમાવવાના ઘણા રસ્તાઓ છે. તમે શેરોમાં ટ્રેડ કરી શકો છો અથવા સોના અને ઘઉં જેવી ચીજો, જે સ્થિર આવકનાં સાધનો છે, સ્થાવર મિલકત વગેરેમાં રોકાણ કરી શકો છો.. પરંતુ એક એવી પસંદગી છે જેનાથ ઘણા લોકો અજાણ છે, એ છે ડેરિવેટિવ્ઝ. ડેરિવેટિવ્સ એવા સાધનો છે જેના મૂલ્યો અંતર્ગત એસેટ્સથી લેવામાં આવે છે. ડેરિવેટિવ્ઝના બે પ્રકાર છે – ફ્યુચર્સ એન્ડ ઓપ્શન્સ. લેખમાં, એના વિકલ્પો અને તેમાંથી ફાયદા મેળવવાના માર્ગો પર ધ્યાન આપીશું.. ઓપ્શન્સ એક પ્રકારનું ડેરિવેટિવ છે જે તમને ભાવિ તારીખે નિશ્ચિત ભાવે અમુક એસેટ ખરીદવા માટે અધિકાર આપે છે, પરંતુ ખરીદવું ફરજિયાત નથી હોતું. . જ્યારે તમે રૂ. 100 માં સ્ટૉક ઓપ્શન ખરીદો અને તેની કિંમત રૂ. 120 સુધી જાય ત્યારે તમે તમારા ઓપ્શનનો ઉપયોગ કરી 20 રૂપિયાનો ફાયદો મેળવી શકો છો. અને જો સ્ટૉકની કિંમત રૂ. 90માં પર આવે, તો તમે ઓપ્શનનો ઉપયોગ કરવાનું પસંદ કરી શકો છો અને રૂ. 10 ગુમાવવાનું ટાળી શકો છો. વિકલ્પો માત્ર સ્ટૉક્સ માટેજ ઉપલબ્ધ નથી; તમે તેમને વિવિધ એસેટ્સ  માટે મેળવી શકો છો, જેમાં ગોલ્ડ, સ્ટૉક ઇન્ડેક્સ, ઘર, પેટ્રોલિયમ વગેરે શામેલ છે.

ટ્રેડ માટેના શ્રેષ્ઠ વિકલ્પો કેવી રીતે શોધાય? ટ્રેડિંગ કરતી વખતે તમારે કયા પરિમાણો જોવા અને કયા ટોચના વિકલ્પો શોધવા ? શું તમને માર્કેટમાં સૌથી વધુ સક્રિય વિકલ્પો પર દાવ લગાવશો? ચાલો નજર કરીએ. ટ્રેડિંગનો ઉદ્દેશ

ટ્રેડ કરવા માટેના શ્રેષ્ઠ વિકલ્પો શોધતી વખતે તમારે પ્રથમ તમારું ઉદ્દેશ જોવો જોઈએ. ઓપ્શન્સમાં ટ્રેડ કરવાના કેટલાક કારણો છે. એક જોખમ હેજ છે. બીજું છે ભાવો અથવા અટકળો પર સટ્ટાબાજી કરીને કમાણી કરવી. . તમે જે વ્યૂહરચના અપનાવશો તે તમારા ઉદ્દેશ પર આધારિત રહેશે.

કૉલના વિકલ્પો

અન્ય એક વસ્તુ જે તમારી ટ્રેડિંગ સ્ટ્રેટેજીને અસર કરે છે તે છે કે તમે સ્ટૉકમાં વધતા કે ઘટતા કિંમતમાં બેટસ લેવા માંગો છો. જો કિંમતો વધી રહી છે, તો ટ્રેડ કરવા માટેના શ્રેષ્ઠ વિકલ્પો કૉલ ઓપ્શન્સ કહેવાય. એક કૉલ ઓપ્શન. તમને ભવિષ્યમાં ચોક્કસ કિંમત પર ચોક્કસ સ્ટૉક ખરીદવાનો અધિકાર આપે છે. જો તમને તમારા સટ્ટા બરાબર મળે અને ભાવો વધે તો આ તમને નફો નક્કી થશે જ. કૉલના ઓપ્શન્સ , બે પ્રકાર છે. એક છે નેકેડ કૉલ ઓપ્શન્સ . આ સ્ટ્રેટેજીમાં શેરોની જેમ અંતર્ગત સલામતીની માલિકી વિના કોલ ઓપ્શન્સ વેચી શકાય જેમ કે સ્ટૉક્સ. એક જોખમી સ્ટ્રેટેજી છે, કારણ કે નુકસાનની સંભાવના અમર્યાદિત છે; સ્ટૉકની કિંમત કેટલી વધી શકે છે તે કહેવી શકાય નહીં. . પરંતુ જ્યારે સ્ટ્રાઇક કિંમતથી ભાવો આગળ વધવાનું શરૂ થાય ત્યારે અથવા જે ભાવ પર ઓપ્શન્સ કોન્ટ્રાક્ટ નક્કી કરેલ હોય ત્યારે પરત, ખરીદવું શક્ય છે.

બીજો પ્રકાર કવર કોલ ઓપ્શન છે.. જો તમારી જોખમની ભૂખ ઓછી હોય તો ટોચના વિકલ્પોમાં હોઈ શકે છે. સ્ટ્રેટેજીમાં જેઓ પહેલેથી કેટલાક સ્ટૉક્સ ધરાવે છે, અને કોઈપણ કિંમતમાં વધારાથી કોઈપણ લાભ લેવા માંગે છે. અહીં રોકાણકાર પોતાના પોર્ટફોલિયોમાં સ્ટોક્સની સમકક્ષ કવર કરેલ કૉલ ખરીદે છે. તેથી જો ભાવમાં વધારો થાય કિંમત વધી જાય, તો રોકાણકાર શેરો વેચાયા વગર લાભ મેળવી શકે છે. એક કન્ઝર્વેટિવ સ્ટ્રેટેજી છે, અને તે તેજીના બજાર માટે ખૂબ યોગ્ય નથી કારણ કે જો શેરની કિંમતો સ્ટ્રાઇક કિંમત કરતા વધે , તો રોકાણકારો તે વધારાના લાભોને ગુમાવી જાય છે.

પુટ ઓપ્શન્સ 

બીજો પ્રકાર પુટ ઓપ્શન છે, જે તમને ચોક્કસ કિંમત પર ચોક્કસ સ્ટૉક વેચવાનો અધિકાર આપે છે. જો તમને શેરની કિંમતોમાં ઘટાડો થવાની અપેક્ષા હોય તો એક સારી પસંદગી છે. જો તમે અપેક્ષા છે કે કંપની XX ના શેર ભાવ વર્તમાન રૂ. 100 થી ઘટીને રૂ. 90 થાય છે , તો તમે કંપની XX ના 1,000 પુટ ઓપ્શનને 100 ના સ્ટ્રાઈક પ્રાઈસ પર ખરીદી શકો છો. તેથી જ્યારે કંપનીની શેરના ભાવ ઘટીને રૂ .90 થાય, ત્યારે તમે ઓપ્શન વેચવાન તમારા અધિકારનો ઉપયોગ કરી ₹10,000 નોનફો મેળવી શકો છો.. જો કિંમતો ₹110 સુધી વધી જાય, તો તમારી પાસે તમારા ઓપ્શનનો ઉપયોગ કરવાની પસંદગી છે જેથી ₹10,000 ના નુકસાનને ટાળી શકાય. . તો આ સ્તિથીમાં તમારું એકમાત્ર નુકસાન પ્રીમિયમ હશે જે ઓપ્શન કોન્ટ્રાક્ટ કરતી વખતે ચૂકવી હોય. તેથી, ટૂંકમાં, આ એક બેરિશ વિકલ્પ છે. 

પુટ ઓપ્શનનો ઉપયોગ હેજિંગ સ્ટ્રેટેજી તરીકે પણ કરી શકાય. . દાખલા તરીકે, તમારી પાસે સ્ટૉક પોર્ટફોલિયો છે, અને કિંમતોમાં ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે, તો તમે પુટ ઓપ્શન ખરીદી શકો છો. તેથી જો સ્ટૉકની કિંમત ઘટી જાય, તો તમે પુટ ઓપ્શનનો ઉપયોગ કરીને તમારા ફાયદા દ્વારા તમારા પોર્ટફોલિયોમાં નુકસાનને સરભર કરી શકો છો. આના બે ફાયદાઓ છે. ભાવમાં ઘટાડો થતાં કોઈપણ નુકસાનને ટાળવાનો સ્પષ્ટ ફાયદો છે. અન્ય ફાયદો છે કે તમારા સ્ટૉકને ન વેચવાથી, તમને કોઈપણ ડિવિડન્ડનો લાભ મળી શકે છે જે કંપનીઓ જાહેર કરે અને સાથોસાથ વિશેષાધિકારો જેમ કે મતદાન નો અધિકાર મળી શકે છે. પ્રકારના ઓપ્શનને `મેરીડ પુટકહેવામાં આવે છે.

પ્રીમિયમ વિચારણા

ટ્રેડ માટેના શ્રેષ્ઠ ઓપ્શન શોધતી વખતે તમારે પ્રીમિયમનો ખાસ ધ્યાન રાખવો જોઈએ જે તમારે ઓપ્શન કોન્ટ્રાક્ટમાં પ્રવેશતી વખતે ચૂકવવી પડે છે. પ્રીમિયમ સ્ટોકની કિંમત, અસ્થિરતા, સમાપ્ત થવાનો સમય વગેરે જેવા વિવિધ પરિબળો દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે. એક અગત્યનું પરિબળ છે પૈસા‘ – આ ક્ષણે જો ઓપ્શન વેચવામાં આવે તો પૈસા અપાવી શકે કે નહીં. પ્રીમિયમ એ ટ્રાંઝેક્શનની ટકાવારી છે, અને તમારા વળતર અને લિવરેજ પર અસર કરે છે.. લિવરેજ હદ છે જે સુધી તમે ઓપ્શન્સ ખરીદી શકો છો, અને તે પ્રીમિયમનું બહુવિધ છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો પ્રીમિયમ 10 ટકા છે, તો તમે રૂ. 1 લાખના પ્રીમિયમ ભરીને રૂ. 10 લાખના પુટ ઓપ્શન્સ ખરીદો છો. .

સહી સમય મળવો જ્યારે તમે ઓપ્શન્સમાં ટ્રેડ કરો છો, ત્યારે તમને વિવિધ સ્ટ્રાઇક કિંમતો અને જુદા જુદા સમયગાળા પર વિવિધ પસંદગીઓ મળે છે. જ્યારે ઓપ્શન કોન્ટ્રાક્ટ પૈસામાં હોય ત્યારે પ્રીમિયમ વધી જાય છે. આ ક્ષણે ઓપ્શન્સ કોન્ટ્રાક્ટ માં નફો થવાની અપેક્ષા છે.. કોલ ઓપ્શનમાં આ શક્ય છે જ્યારે સ્ટોકની કિંમત સ્ટ્રાઇક ભાવથી ઉપર હોય.. પુટ ઓપ્શનમાં, જ્યારે સ્ટ્રાઇક ભાવ બજારભાવ કરતા વધારે હોય ત્યારે આ બનશે. . આઉટ-ઓફ-મની માં ઓપ્શન્સ કોન્ટ્રાક્ટ થી નફો થઈ શકતો નથી.

જ્યારે ઑપ્શન ઇનમની હોય, ત્યારે પ્રીમિયમ વધુ હોય . જ્યારે આઉટ-ઓફ-મની હોય ત્યારે વિપરીત હોય, પ્રીમિયમ ઘટશે.. એટલા માટે ઓપ્શન્સ ખરીદતી વખતે સમય યોગ્ય મેળવવું મહત્વપૂર્ણ છે. જો તમે ઓપ્શન્સ ખરીદતી વખતે ઇનમની હોય ત્યારે વધુ પૈસા કમાવવાની તક નહીં ધરાવશો.

પ્રીમિયમને અસર કરી શકે છે, તેવું બીજું પરિબળ છે, વિશ્વભરમાં થતી ઘટનાઓ.., ઉદાહરણ તરીકે, સરકારની નીતિ ઘોષણાઓને લીધે સ્ટૉકની કિંમતોમાં મોટા ફેરફારો થઈશકે છે. આનાથી પ્રીમિયમ વધારવામાં અસ્થિરતા વધશે . પરિસ્થિતિમાં, વેચવું અથવા ઓપ્શન લખવું ખરીદવા કરતાં વધુ યોગ્ય હોઈ શકે છે. તેથી આજે ખરીદવાના શ્રેષ્ઠ વિકલ્પો આવતીકાલે અથવા ગઈકાલથી જુદા હોઈ શકે છે.

જોખમની મર્યાદા 

તમારા ટોચનો ઓપ્શન્સ તમારી જોખમ લેવાની ક્ષમતા પર પણ આધારિત રહેશે. . જો તમે જોખમો સામે અસ્પષ્ટ છો, તો તમારે ઊંડા આઉટ-ઓફ-મની ઓપ્શન્સથી દૂર રેહવું.. ખરેખર, પ્રીમિયમ તો ઓછું છે અને તમે સારા પૈસા પણ બનાવી શકો છો, જો ઈન-દ-મની હો તો, નહીંતર તો આ જોખમી છે. અને તમારે નેકેડ કૉલ ઓપ્શન્સમાં જવાનું ટાળવું જોઈએ, કારણ કે નુકસાનની સંભાવના પણ ખૂબ મોટી છે.

નિષ્કર્ષ

ઓપ્શન્સ ટ્રેડિંગ લાભદાયી હોઈ શકે જેઓ અજ્ઞાત પાણીમાં સાહસ કરવા માટે તતપર હોય.. જો કે, ડૂબકીમાં સીધા શેરમાં ટ્રેડિંગ કરવા કરતાં અથવા ફ્યુચર્સ (વાયદા) ખરીદવા કરતાં ઓછું જોખમી છે. જો તમે શેરમાં ટ્રેડ કરો છો, તો નુકસાન અમર્યાદિત છે. જો શેરની કિંમતો મફતમાં જતી હોય, તો તમે મહત્તમ હદ સુધી ગુમાવો છો. આ ફ્યુચર્સ (વાયદા) કોન્ટ્રાક્ટ માટે પણ સાચું છે , જે ઓપ્શન્સની જેમ બીજો પર્યાય ન આપે, જો અગર ભાવો તમારી તરફેણ માં ના હોય તો. . જો કે, ઓપ્શન્સના કિસ્સામાં, નુકસાન ઓછું છે, તમે ચૂકવવાના પ્રીમિયમ સુધી મર્યાદિત છે.

ઓપ્શન કોન્ટ્રાક્ટમાં એક ગેરલાભ છે જેનો ધ્યાન લેવો જોઈએ.. શેર્સથી વિપરીત, તમારી પાસે કંપનીની કોઈ માલિકી નથી, તેથી તમને ડિવિડન્ડ્સ જેવા કોઈ લાભ નહીં મળે. વિકલ્પો એક સંપૂર્ણપણે સટ્ટાકીય સાધન છે જ્યાં તમે કિંમતો ઘટતા અને વધતા ભાવો પર દાવ લગાવો છો.. તે એક શૂન્ય-સરવાળો રમત છે. જીતવાની કોઈ પરિસ્થિતિ નથી. જો તમે જીત્યા છો, તો કોઈ અન્ય ગુમાવે છે અને તેના વિપરીત.

પરંતુ ઓપ્શન્સનો નકારાત્મક પરિણામ તદ્દન નાનો છે અને ફાયદાઓ વિશાળ.. તમે લીવરેજ દ્વારા ઓપ્શન્સ સાથે વધુ શેરોના સંપર્કમાં આવી શકો છો અને સારો નફો મેળવી શકો છો.. બીજું, જ્યારે તમારી અટકળો ખોટી સાબિત થાય ત્યારે તમે વધુ નહીં ગુમાવશો.તમારે માત્ર ધૈર્યની જરૂર છે, અને ઑપ્શન ટ્રેડિંગમાંથી પૈસા કમાવવા માટે લેટેસ્ટ ડેવલપમેન્ટ ધ્યાન રાખો. સૌથી વધુ સક્રિય ઓપ્શન્સનો અભ્યાસ કરવો એ એક સારી શરૂઆત હશે જેથી તમને રોકાણકારોમાં સૌથી વધુ લોકપ્રિય શું છે તેનો ખ્યાલ આવે.