బహుళ ఆన్‌లైన్ ట్రేడింగ్ ప్లాట్‌ఫార్మ్‌ల లభ్యత కారణంగా ఫ్యూచర్స్ మరియు ఆప్షన్స్ లో ట్రేడింగ్ ఒక ప్రముఖ కార్యకలాపంగా మారింది. ఫ్యూచర్స్ మరియు ఆప్షన్స్ (ఎఫ్ అండ్ ఓ) రెండు రకాల డెరివేటివ్‌లు – అండర్లైయింగ్ సెక్యూరిటీ లేదా ఆస్తి ధర నుండి పొందిన ప్రత్యేక ఒప్పందాలు మరియు భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్‌లో వాణిజ్యం కోసం అందుబాటులో ఉన్నవి. అంతేకాకుండా, దేశంలోని స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్ లలో ఎక్కువ వ్యాపారం కోసం ఏదైనా ఇతర మార్కెట్ విభాగాల కంటై ఎఫ్ అండ్ ఓ విభాగం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

ఫ్యూచర్స్ మరియు ఆప్షన్స్ అనేవి పార్టీల మధ్య ఒప్పందాలు, ఇవి స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్‌లో వాణిజ్య యంత్రాంగం ద్వారా జరుగుతాయి. ఫ్యూచర్స్ ట్రేడింగ్‌లో, వ్యాపారి ఒక ఇండెక్స్‌లో లేదా ఒక ముందుగా నిర్ణయించబడిన విలువ లేదా ధర వద్ద ఒక స్టాక్ ఒప్పందంలో ఒక సెక్యూరిటీని కొనుగోలు లేదా విక్రయించవచ్చు, ఒక నిర్దిష్ట తేదీ మరియు సమయంలో. ఉదాహరణకు, బంగారం లేదా నూనెలో పెట్టుబడి పెట్టడానికి ఆసక్తి ఉన్న పెట్టుబడిదారులు వాటిని భౌతికంగా కొనుగోలు చేయవచ్చు, లేదా వారి ఉత్పత్తులలో వాణిజ్యం చేయవచ్చు, మరియు ముందుగా నిర్ణయించబడిన భవిష్యత్తు రేటుతో బంగారం లేదా నూనెను వ్యాపారం చేయడానికి ఫ్యూచర్స్ ఒప్పందంలోకి ప్రవేశించవచ్చు.

ఫ్యూచర్స్ ట్రేడింగ్‌లో, విక్రేత కాంట్రాక్ట్ జీవితం అంతటా మార్కెట్ కదలికను బట్టి లాభము లేదా నష్టం చేస్తారు మరియు ఒప్పందం ముగిసే వరకు లేదా వ్యాపారి కాంట్రాక్ట్ విక్రయించే వరకు ప్రతి రోజు లాభము లేదా నష్టం లెక్కించబడుతుంది. అయితే రెండు పార్టీలు ఒప్పందాన్ని నమోదు చేసిన తర్వాత కాంట్రాక్ట్ రద్దు చేసే ఎంపిక విక్రేతకు ఉండదు.

ఫ్యూచర్స్ ట్రేడింగ్ లాగా కాకుండా, ఆప్షన్లలో కాంట్రాక్ట్ రద్దు చేసే ఆప్షన్ కొనుగోలుదారుకు ఉంటుంది. అయితే, కొనుగోలుదారుకు ఈ ప్రయోజనాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, ఆ ఆప్షన్స్ ఒప్పందంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు వారు ప్రీమియం చెల్లించవలసి ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, ఆప్షన్స్ ఒప్పందం రద్దు చేయడానికి ఎంచుకున్నప్పటికీ కొనుగోలుదారు ప్రీమియం మొత్తాన్ని చెల్లించాలి.

ఎఫ్ అండ్ ఓ టర్నోవర్ అంటే ఏమిటి

పన్ను దాఖలు చేసే ప్రయోజనాల కోసం ఫ్యూచర్స్ మరియు ఆప్షన్స్ పై టర్నోవర్ లెక్కించడం చాలా ముఖ్యం, మరియు పన్ను రిటర్న్స్ ఫైల్ చేసేటప్పుడు ఎఫ్ అండ్ ఓ ట్రేడింగ్ తరచుగా వ్యాపారంగా నివేదించబడుతుంది. కానీ ఒకరు మొదట సంవత్సరం కోసం మొత్తం ఆదాయాన్ని విశ్లేషించాలి, ఇది ఒక పాజిటివ్ లేదా నెగటివ్ విలువ (లాభం లేదా నష్టం) కావచ్చు. వ్యాపారం కోసం ఉపయోగించే ఆస్తులపై తరుగుదలతోపాటుగా ఎఫ్ అండ్ ఓ వ్యాపారానికి సంబంధించిన ఖర్చులు బ్రోకర్ కమిషన్, ఆఫీస్ అద్దె, టెలిఫోన్ మరియు ఇంటర్నెట్ బిల్లులు మొదలైనటువంటి ఆదాయం నుండి మినహాయించబడతాయి. ఎఫ్ అండ్ ఓ ట్రేడింగ్ నుండి మిగిలిన మొత్తం టర్నోవర్ అవుతుంది.

ఎఫ్ అండ్ ఓ టర్నోవర్ ఎలా లెక్కించాలి

ఫ్యూచర్స్ మరియు ఆప్షన్ల టర్నోవర్ లెక్కించడానికి, ఒకరు ఈ క్రింది వాటిని చూసుకోవాలి:

1. టర్నోవర్ లెక్కించేటప్పుడు, పాజిటివ్ మరియు నెగటివ్ తేడాలు మొత్తం పరిగణించబడాలి

2. ఆప్షన్స్  విక్రయించేటప్పుడు వ్యాపారి అందుకున్న ప్రీమియం చేర్చబడాలి

3. వ్యాపారి ద్వారా నమోదు చేయబడిన వెనక్కు మళ్ళించబడిన వాణిజ్యాల విషయంలో, ఆ తరువాత వ్యత్యాసం కూడా టర్నోవర్ లో ఒక భాగంగా ఉంటుంది

సులభమైన పదాలలో, ఎఫ్ అండ్ ఓ ట్రేడింగ్ కింద, ఫ్యూచర్స్ యొక్క టర్నోవర్ అనేది సంపూర్ణ లాభం, ఇది పాజిటివ్ మరియు నెగటివ్ వ్యత్యాసాల మొత్తం.

ఫ్యూచర్స్ టర్నోవర్ = ఖచ్చితమైన లాభం (సంవత్సరం అంతటా వివిధ ట్రాన్సాక్షన్లపై చేయబడిన లాభము మరియు నష్టం)

పూర్తి లాభానికి  అప్షన్స్ ను అమ్మడం ద్వారా పొందిన ప్రీమియంను జోడించడం ద్వారా ఆప్షన్స్ టర్నోవర్ లెక్కించబడవచ్చు.

 అప్షన్స్ టర్నోవర్ = పరిపూర్ణ లాభం + అప్షన్స్ ను విక్రయించడం ద్వారా పొందిన ప్రీమియం

ఎఫ్ అండ్ ఓ నష్టాలు మరియు పన్ను ఆడిట్

లాభాలు లేదా నష్టాలతో సంబంధం లేకుండా, ఎఫ్ అండ్ ఓ టర్నోవర్ నివేదించబాలి. అయితే, ఎఫ్ అండ్ ఓ నష్టాలు పన్ను ప్రయోజనాలతో వస్తాయి; ప్రిసంప్టివ్ టాక్సేషన్ స్కీమ్ క్రింద కవర్ చేయబడి ఉన్నప్పుడు, పన్ను చెల్లింపుదారు టర్నోవర్‌లో నష్టాలకు గురైనా లేదా ట్రేడింగ్ టర్నోవర్ రూ. 1 కోట్లు మించినా లేదా రూ. 2 కోట్లకు మించినా పన్ను ఆడిట్ u/s 44ఎబి వర్తిస్తుంది. పన్ను చెల్లింపుదారు క్లెయిమ్ చేయకూడదని కూడా నిర్ణయించుకోవచ్చు, మరియు నష్టాన్ని ఫార్వర్డ్ చేయవచ్చు, ఈ సందర్భంలో పన్ను ఆడిట్ నివారించవచ్చు మరియు ఆదాయపు పన్ను బాధ్యతను తగ్గించడానికి ఎఫ్ అండ్ ఓ నష్టాలు ఊహాజనితమైనవి కాని కారణంగా భవిష్యత్తు లాభాలకు వ్యతిరేకంగా నష్టం సెట్-ఆఫ్ చేయవచ్చు.

పన్ను చెల్లింపుదారు పన్ను ఆడిట్ తో వెళ్ళడానికి నిర్ణయించుకుంటే, వీటి కోసం వారు ఒక చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్‌ను నియమించాలి:

1. ఆర్థిక స్టేట్మెంట్లను సిద్ధం చేయడం (లాభం మరియు నష్టం – బ్యాలెన్స్ షీట్)

2. తయారు చేసి ఫైల్ పన్ను ఆడిట్ నివేదిక (ఫారం 3సిడి)

3. తయారు చేసిన ఐటిఆర్ ఫైల్ చేయడం

ముగింపు

ఎఫ్ అండ్ ఓ ట్రేడింగ్ బహుళ ట్రేడింగ్ ప్లాట్ఫార్మ్ల లభ్యత కారణంగా ఒక ఆకర్షణీయమైన ప్రతిపాదనగా మారింది. ఎఫ్ అండ్ ఓ ట్రేడింగ్ ద్వారా రూపొందించబడిన ఆదాయం గురించి పన్నులు దాఖలు చేసేటప్పుడు తరచుగా పన్ను చెల్లింపుదారులు గందరగోళానికి గురి అవుతారు, మరియు ఆదాయపు పన్ను ప్రయోజనాల కోసం ఎఫ్ అండ్ ఓ టర్నోవర్ ఎలా లెక్కించాలో మరియు పన్ను ఆడిట్  ఏ సమయంలో వర్తిస్తుందో అర్థం చేసుకోవడం ముఖ్యం.