કરન્સીનું મૂલ્ય અન્ય કરન્સી સામે માપવામાં આવે છે. આ મૂલ્ય આર્થિક, નાણાંકીય, રાજકીય અને અન્ય પરિબળોને કારણે હંમેશા બદલાતું રહે છે. આ પ્રકારની અસ્થિરતા આયાતકારોને અસર કરી શકે છે, જેઓ પોતાના સ્વદેશ ના મૂલ્યને નબળા અને નિકાસકારોને પસંદ કરે છે, જેઓ  વિપરીતતાને પસંદ કરે છે.

ફોરેક્સ વિકલ્પો શું છે?

કરન્સીના મૂલ્યમાં થતી વધઘટ સામે પોતાને બચાવવા માટે, આયાતકારો અને નિકાસકારો વિકલ્પો અને વાયદા પર આધાર રાખે છે. ફોરેક્સ ફ્યુચર્સ તેમને ભવિષ્યમાં નિશ્ચિત તારીખે ચોક્કસ કિંમત પર ફોરેક્સ ખરીદવા અથવા વેચવાનો અધિકાર આપે છે. તો ફોરેક્સ વિકલ્પો શું છે? સારું , આ તેમને ભવિષ્યમાં કોઈ ચોક્કસ તારીખે કરન્સી ખરીદવા અથવા વેચવાનો અધિકાર આપે છે, પરંતુ ફરજિયાત નથી, ભવિષ્યમાં (‘એક્સપાયરી તારીખે’) ચોક્કસ કિંમતે (‘સ્ટ્રાઇક પ્રાઈઝ’) પર કરન્સી ખરીદવા અથવા વેચવાનો અધિકાર આપે છે..

ચાલો આને એક ઉદાહરણ સાથે સમજાવીએ.. ચાલો ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કંપની હાઇટેક કોર્પનો કેસ લઈએ. તે યુએસએથી ઘણા ઘટકો આયાત કરે છે. જો યુએસ ડોલર (યુએસડી) ભારતીય રૂપિયા (આઈએનઆર) સામે મજબૂત બનાવે છે, તો તેને તેના ઘટકો માટે વધુ ખર્ચ ચૂકવવો પડશે, તેના ખર્ચમાં વધારો કરવો પડશે. તેથી કંપની વર્તમાન એક્સચેન્જ દર રૂ. 70 પર 10,000 યુએસડી ફોરેક્સ વિકલ્પો ખરીદવાનો નિર્ણય લે છે. જ્યારે રૂપિયાનું મૂલ્ય રૂપિયા 75 સુધી આવે છે, ત્યારે તે વિકલ્પનો ઉપયોગ કરી શકશે અને રૂ. 7 લાખ મેળવી શકશે, આમ ઘટક આયાતથી કોઈપણ નુકસાન ઑફસેટ થઇ જશે..

જો યુએસડી વિરુદ્ધ દિશામાં આગળ વધે છે અને વિનિમય દર હવે રૂ .65 થાય છે, તો હાઇટેક માટે તેના વિકલ્પનો ઉપયોગ કરવાનો અર્થ નથી, કારણ કે તેમાં રૂ .7 લાખનું નુકસાન થશે. તે કિસ્સામાં, તે ફોરેક્સ વિકલ્પનો ઉપયોગ કરશે નહીં. આ પરિસ્થિતિમાં તેના નુકસાનને કરારમાં પ્રવેશવા માટે ચૂકવેલા પ્રીમિયમ સુધી મર્યાદિત રહેશે. પ્રીમિયમની ગણતરી ઘણા પરિબળોનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે, પરંતુ તે સામાન્ય રીતે અંતર્ગતનો એક નાનો અંશ છે. આના પ્રીમિયમ લગભગ 3-4-. ટકા વધી શકે છે. ફાયદાઓ અને ટ્રેડ ફોરેક્સ વિકલ્પોના વિશે વધુ જાણવા માટે વાંચવાનું ચાલુ રાખો. .

ફોરેક્સ વિકલ્પોના ફાયદાઓ

આ ફક્ત આયાતકારો અને નિકાસકારો જ નથી જેઓ લાભ થઇ  શકે. સટોડિયાઓ  પણ કરન્સીના મૂલ્યમાં ફેરફારોનો લાભ લઈ શકે છે. ઓછા પ્રીમિયમ લીવરેજ દ્વારા તેમને વધુ મોટી સ્થિતિઓ લેવાનું શક્ય બનાવે છે. જો તમે આ વિકલ્પોમાંથી 1 કરોડ રૂપિયામાં વેપાર કરવા માંગો છો, તો તમારે માત્ર બ્રોકરને પ્રીમિયમ તરીકે 3 લાખ રૂપિયાચૂકવવા પડશે. આ તમને મોટા વૉલ્યુમમાં વેપાર કરવામાં સક્ષમ બનાવે છે, જે નફા કરવાની તમારી તક વધારે છે.

ફોરેક્સ વિકલ્પોનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ લાભ એ છે કે, જ્યારે ઉપરની બાજુ અમર્યાદિત હોઈ શકે છે, ત્યારે ડાઉનસાઇડ એ તમે ચૂકવેલ પ્રીમિયમ સુધી મર્યાદિત હોય છે.  ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે ₹ 70 ની સ્ટ્રાઇક કિંમત પર 100 USD વિકલ્પો ખરીદ્યા છે, અને ₹ નું મૂલ્ય ઘટી રહ્યું છે, તો તમે સમાપ્તિની તારીખ સુધી ઘટતી મર્યાદા સુધી લાભ મેળવો છો, ભલે તે ₹ 100 સુધી જાય છે. તે કિસ્સામાં, તમે રૂ .3,000 નો વિન્ડફોલ કર્યો હોત!! બીજી તરફ, જો INR મજબૂત થાય અને ₹30 સુધી પહોંચે તો તમે તમારા અધિકારનો ઉપયોગ ન કરવાનું પસંદ કરી શકો. તેથી, તે કિસ્સામાં, તમારું નુકસાન ચૂકવેલ પ્રીમિયમ સુધી મર્યાદિત રહેશે. કોલ અને પુટ ઓપ્શન્સ બે પ્રકારના ફોરેક્સ વિકલ્પો છે – કૉલ અને પુટ. કોલ ઓપ્શન તમને ફોરેક્સ વિકલ્પો વેચવાનો અધિકાર અને ખરીદવાનો અધિકાર આપે છે. જ્યારે તમે કરન્સીનું મૂલ્ય ઘટાડવાની અપેક્ષા રાખો છો ત્યારે કોલ ઓપ્શન વધુ સારું કામ કરે છે. એક પુટ ઓપ્શન એવી પરિસ્થિતિમાં વધુ સારી રીતે કામ કરે છે જ્યાં કરન્સી મજબૂત થવાની અપેક્ષા છે.

ફોરેક્સ વિકલ્પોને કેવી રીતે ટ્રેડ કરવું

ભારતમાં ફોરેક્સ વિકલ્પોને કેવી રીતે ટ્રેડ કરવું? વિદેશી કરન્સી ડેરિવેટિવ્સ નેશનલ સ્ટૉક એક્સચેન્જ (NSE) અથવા બોમ્બે સ્ટૉક એક્સચેન્જ (BSE) જેવા ભારતીય એક્સચેન્જ પર ઉપલબ્ધ છે. તમે તમારા બ્રોકર અથવા ટ્રેડિંગ પોર્ટલ/એપ દ્વારા ફોરેક્સ વિકલ્પોમાં ટ્રેડ કરી શકો છો. આઇએનઆર-યુએસડી, યુરો, જાપાનીઝ યેન અને ગ્રેટ બ્રિટેન પાઉન્ડ જેવા કરન્સી જોડીઓ પર ફોરેક્સ વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે.

ફોરેક્સ વિકલ્પોના કરાર માત્ર સમાપ્તિના દિવસ પર જ કાર્યવાહી કરી શકાય છે. જો કે, ફોરેક્સ વિકલ્પોની ખરીદી અથવા વેચાણ કરીને અથવા ફોરેક્સને કૉલ અથવા પુટ કરીને પોઝિશન સ્ક્વેર ઑફ કરી શકાય છે. તમે યુએસડી 1,000, ની કરાર એકમોમાં ફોરેક્સ વિકલ્પો મેળવી શકો છો, તેથી નાના વેપારીઓ માટે કરન્સીની વધઘટથી લાભ મેળવવો શક્ય છે.