રોકાણકારો વિવિધ વર્ગની એસેટ્સનો ઉપયોગ કરીને તેના પોર્ટફોલિયોને વૈવિધ્યપૂર્ણ બનાવે છે. તેમા મુખ્યત્વે બે કારણ છે, વોલેટીલિટી સામે હેજ અને રોકાણ પર મહત્વમ વળતર. અસ્થિકરન્સી એક સારી ઇન્વેસ્ટમેન્ટની પસંદગી કરે છે, અને તમે ક્રૉસ કરન્સી ટ્રેડિંગ સાથે તમારા પ્રોફિટ માર્જિનને વધારી શકો છો. પરંતુ કરન્સી માર્કેટમાં કાર્યક્ષમ રીતે ટ્રેડ કરવા માટે તમારે તમારી કુશળતા સાથે તમારી જાણકારીને પણ જોડવી પડશે.

ઇતિહાસમાં સંક્ષિપ્ત માહિતી

ક્રૉસ કરન્સી ટ્રેડિંગની વિગતો અને તેની ઇન્સ અને આઉટની ચર્ચા શરૂ કરતા પહેલાં, ચાલો તેની હિસ્ટ્રી પર એક નજર રાખીએ.

ક્રૉસ કરન્સી ટ્રેડિંગ ની શરૂઆત બીજા વિશ્વયુદ્ધ બાદ શરૂ થયુ હતું..   દેશો આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં જોડાયેલા છે ત્યારે, એક કરન્સી હોવી જરૂરી છે જેને યાર્ડસ્ટિક તરીકે માનવામાં આવી શકે છે. અન્ય ચલણોને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કિંમતની ચોક્કસતા જાળવવા માટે તેના સામે રૂપાંતરિત કરી શકાય છે.

બીજા વિશ્વયુદ્ધના પછી, યુ.એસ. અર્થવ્યવસ્થા વિશ્વમાં સૌથી મજબૂત અર્થતંત્ર  તરીકે ઉભરી આવ્યું હતું અને તેથી, તેને વિદેશી વિનિમયમાં અન્ય ચલણો વચ્ચે રૂપાંતરણ માટે અગ્રણી કરન્સી તરીકે નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું.. તેના પરિણામે, કોઈપણ વ્યક્તિ ચલણની રકમ બદલવા માંગતા હતા અને તેને અલગ કરન્સીમાં રૂપાંતરિત કરવા માંગતા હતા, તેને પહેલાં યુ.એસ. ડૉલર્સમાં રૂપાંતરિત કરના પડશે, ત્યારબાદ તેમની પસંદગીના ચલણમાં રૂપાંતરિક કરી શકાય.

આ રીતે તેમાં બે વ્યવહારનો સમાવેશ થાય છે. પ્રથમ ઘરેલુ કરન્સી ડૉલરમાં બદલીને  ફરીથી તેને અન્ય કરન્સીમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે.

જ્યારે કેટલીક વખત ડાયરેક્ટ ટ્રેડ શક્ય હતા ત્યારે તેમને સેટલ કરતા પહેલાં ડૉલરની ગણતરીમાંથી પસાર થવુ પડે છે. જોકે તાજેતરના વર્ષોમાં વિદેશી બજારના ઝડપી વિકાસ અને વિસ્તરણને લીધે વ્યવસ્થા વચ્ચે પ્રત્યક્ષ ક્રૉસ કરન્સી વેપારના પક્ષમાં છોડી દેવામાં આવી છે.”

સોનાનો માપદંડ છોડવામાં આવ્યોહોવાથી ક્રૉસ કરન્સી  વચ્ચેના વેપારો ખૂબ સામાન્ય બની ગયા છે કારણ કે તે વધુ સુવિધાજનક અને સસ્તા હોય છે. તેની પાછળનું કારણ છે કે પ્રક્રિયા દરમિયાન માત્ર એક સ્પ્રેડ પાર થઈ ગયું છે, હવે યુએસડી બિનયુએસડી જોડીઓ મજબૂત ફેલાવવાની મંજૂરી સાથે ઉચ્ચ આવર્તન સાથે વેપાર કરવામાં આવે છે.

તો શું તેનો અર્થ છે કે હવે તમે કોઈપણ કરન્સી સાથે વિના મૂલ્યે  ટ્રેડ કરી શકો છો? જવાબ છે, હા. મોટાભાગની કરન્સીઓ હવે રાષ્ટ્રીય સ્ટૉક એક્સચેન્જ પર લિસ્ટેડ છે. પ્રકારના ટ્રાન્ઝેક્શન બહુરાષ્ટ્રીય કોર્પોરેશનમાં ખૂબ સામાન્ય છે જે તેમના કરન્સીને એક્સપોઝર કરવામાં મદદ કરે છે. તેનો ઉપયોગ વિદેશી વેપારીઓ દ્વારા પણ કરવામાં આવે છે જે ઘણીવાર વર્તમાન વૈશ્વિક ઘટનાક્રમ પ્રમાણે આકાર લે છે.

કરન્સી પેર્સઃ

જોકે, વૈશ્વિક ફોરેક્સ ટ્રેડિંગમાં આશરે 88%  પણ યુ.એસ. ડોલરમાં કામકાજ ધરાવે છે ત્યારે નવી ક્રૉસ કરન્સી પેર્સ છે જે પોતાના સીધા  અને ડેરિવેટિવ વેપારને બંનેને ધિરાણ આપે છે.

પરંતુ તે  વચ્ચે વ્યાજદર તથા અન્ય મહત્વની કરન્સીને લગતી તેમની લિક્વિડિટી પર આધારિત છે, અને અન્ય મુખ્ય મુદ્દાઓ સંબંધિત તેમની અસ્થિરતા જેવા પરિબળો પર છે. કેટલીક કરન્સીઓ આવા માપદંડોના આધારે મેચિંગ કરવામાં આવે છે અને રોકાણકારો માટે વેપાર કરવાની કેટલીક પસંદગીની પદ્ધતિઓ બનવામાં આવે છે. જોડાણમાં પ્રથમ કરન્સી મૂળ ચલણ છે, જ્યારે બીજો એક ક્વોટ હોય  છે. કોન્ટ્રેક્ટ ઘણીવાર ચક્રિય હોય છે, અને NSE પર વિદેશી ચલણોમાં વેપાર કરતી વખતે સેટલમેન્ટ હંમેશા ભારતીય રૂપિયામાં થાય છે. ટ્રેડ થયા પછી દૈનિક સેટલમેન્ટ એક દિવસમાં થાય છે જ્યારે અંતિમ સેટલમેન્ટ બે દિવસ પછી થાય છે.

વ્યૂહરચનાઓ:

ક્રૉસ કરન્સી પેર્સમાં ટ્રેડ કરવા માટે તમારે એક એવી વ્યૂહરચના તૈયાર કરવાની જરૂરી છે જે તમને ચોપી વોટર માંથી પસાર થવામાં મદદ કરશે. તમને તૈયાર કરવામાં અહીં  કેટલીક બાબત મદદરૂપ બનશે.

ડેરિવેટિવ્સ:

ફ્યુચર્સ અથવા ડેરિવેટીવ્ઝ દ્વારા ડેરિવેટિવ ટ્રેડ ફૉરેક્સ ટ્રેડિંગમાં સતત વિકાસ પામી રહ્યું છે. વિવિધ પ્રકારની વ્યૂહરચનાઓ જે શોધી શકાય છે જેમ કે હેજિંગ, સ્પ્રેડ્સ, સ્ટ્રેડલ્સ, બટરફ્લાઇ અને સ્ટ્રેન્ગલ્સ ઓપ્શન્સ અથવા ફ્યુચર્સ દ્વારા શોધી શકાય છે. આમાં ઘણીવાર ઉચ્ચ અને ઓછી ઉપજના ક્રોસ કરન્સી પેર્સનો સમાવેશ થાય છે અને ઓછી ઉપજની કરન્સીને ઘટાડીને નફો મેળવવાનો પ્રયત્ન કરશે.

કૅરી ટ્રેડ્સ:

એક અન્ય સામાન્ય ગોઠવવામાં આવતી પદ્ધતિ સાથે ટ્રેડ્સ થાય છે જે ઓછી ઉપજની ચલણોને ઉધાર લઈને અને ઉચ્ચ ઉપજવાળામાં ધિરાણ આપીને વ્યાજની આર્બિટ્રેજનો ઉપયોગ કરે છે. વ્યાજ દરોમાં તફાવત દર્શાવે છે કેભંડોળચલણો અને ઉચ્ચ ઉપજ જેનો ઉલ્લેખસંપત્તિતરીકે કરવામાં આવ્યો છે તેમના ટ્રેડર્સ માટે  નફાકારક છે’. સમાન નિકાસ ધરાવતા દેશોમાંથી કરન્સી ઘણીવાર સારી પેર્સ બનાવે છે.

જોખમો:

તો, ક્રૉસ કરન્સી ટ્રેડિંગમાં રહેલાજોખમો અને તમે તેમની સામે કેવી રીતે અસર કરી શકો છો તેના વિશે શું છે.

વ્યાજ દરો ક્રૉસ કરન્સી ટ્રેડિંગમાં શામેલ જોખમોને નિર્ધારિત કરવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવે છે, ખાસ કરીને વેપારમાં. ઉપરાંતકે સેટલમેન્ટ કરન્સીમાં થઈ શકતા નથી કારણ કે પોતાના ટ્રેડ મુજબ નફાનું પ્રમાણ બદલાઈ શકે છે. જ્યારે વેપાર માટે કરન્સી પેર્સ કરે, ત્યારે તે જોડીની શોધ કરો કે જે યુ.એસ. ડોલર સામે અસ્થિરતાને પ્રદર્શિત કરતી નથી કારણ કે તે સામાન્ય રીતે એક બીજા તરફનોન-વોલેટાઈલ વર્તન કરશે.

ક્રૉસ કરન્સી પેર ટ્રેડિંગ તમને તમારા પોર્ટફોલિયોને ડાઈવર્સી કરવામાં મદદરૂપ બને છે.. તે વેપારીઓને વિવિધ અર્થવ્યવસ્થાઓ તેમજ એક્સચેન્જ રેટ વિતરણોથી વ્યાજ દરોમાં બંને તફાવતોથી નફો મેળવવાની મંજૂરી આપે છે. પરંતુ આત્મવિશ્વાસ સાથે વેપાર કરવા માટે કેટલીક પદ્ધતિ જરૂરી છે કારણ કે તેમાં ભારે વોલેટીલિટી હોય છે.