ડિમટીરિયલાઇઝેશનની શા માટે જરૂરી છે?

ઑનલાઇન ટ્રેડિંગ શરૂ કરવા માટે ભૌતિક શેર્સનેઇલેક્ટ્રોનિક ફોર્મેટમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે ડિમટીરિયલાઇઝેશનની પ્રક્રિયાની જરૂર છે. ઇલેક્ટ્રોનિક ફોર્મેટમાં શેર ડીમેટ ખાતાંમાં  રાખવામાં આવે છે, તેથી ઑનલાઇન ડિમેટ ખાતું ખોલાવવું એ ઑનલાઇન ટ્રેડિંગ ટ્રેડિંગની પૂર્વશરત છે.ઇલેક્ટ્રોનિક ફોર્મેટમાં તમારી ક્યુરિટીઝ રાખવા સિવાય, આ ખાતાં દ્વારા અસંખ્ય લાભો મળે છે. તેથી, ડિમટીરિયલાઇઝેશનના ફાયદાઓને સમજતા પહેલાં, તમારે પ્રથમ ડીમેટ ખાતું, તેની વિશેષતાઓ અને લાભો સમજવાની જરૂર છે.એકવાર ડીમેટ ખાતું કેવી રીતે કામ કરે છે તે સમજ્યા પછી, ડિમટીરિયલાઇઝેશનના ફાયદાઓ વિશે તમે વધુ જાણી શકો છો.વ્યક્તિગત રોકાણકારો જે ઑનલાઇન ટ્રેડિંગ શરૂ કરવા માંગે છે, તેમના દ્વારા શેર્સની ડિમટીરિયલાઇઝેશન કરવામાં આવે છે.ડિમટીરિયલાઇઝેશનના વિવિધ લાભોને નીચે વિગતવાર સમજાવવામાં આવ્યા છે:

સુવિધાની ખાતરી

  1. ડિમેટ એકાઉન્ટ ખોલવાથી શેર લેવડદેવડને અવિરત સંચાલનની મંજૂરી મળે છેકારણ કે તે ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે કાર્ય કરે છે. તે ટ્રાન્ઝૅક્શનાસમાધાન કરવા માટે રોકાણકારને ઉપસ્થિત  રહેવાની જરૂરિયાતને દૂર કરે છે
  2. ડિમેટ ખાતાંમાં પ્રવેશ સ્માર્ટ ફોન અથવા કમ્પ્યુટર દ્વારા સરળતાથી મેળવી શકાય છે
  3. સિક્યુરિટીઝને  ઇલેક્ટ્રોનિક ઇક્વિટીમાં રૂપાંતરિત કરવાથી તમે તમારા શેરના કાનૂની માલિક બની જાઓ છો આ પછી, કંપનીના પ્રમાણપત્રોને રજિસ્ટ્રારમાં સ્થાનાંતરિત કરવાની જરૂર નથી.
  1. બેંક ખાતાં અને ડિમેટ ખાતાંને ભેગા કરવાની મંજૂરી આપે છેડિમેટ એકાઉન્ટનો ખાતાંનો એક ફાયદો એ છે કે તેને તમારા બેંક ખાતાં સાથે જોડી શકાય છે
  2. આ ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે ફંડ્સના સ્થાનાંતરસરળ બનાવવામાં મદદ કરે છે

નૉમિનેશન સુવિધા

ડિમેટ એકાઉન્ટનો એક લાભ છે કે તેને રોકાણકારના બેંક એકાઉન્ટ સાથે લિંક કરી શકાય છે

ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે ફંડ્સના સ્થાનાંતર ને સરળ બનાવવામાં મદદ કરે છે

નૉમિનેશન સુવિધા  

  1. નૉમિની પ્રદાન કરવું એ ડિમેટ એકાઉન્ટ રાખવાની મુખ્ય સુવિધાઓમાંથી એક છે

નૉમિનીનો સમાવેશ કરવાથી, રોકાણકારને તેમની ગેરહાજરીમાં ખાતાંને સંચાલિત કરવાની મંજૂરી મળે છે. લેવડદેવડ માટેની સુરક્ષાસિક્યુરિટીઝ ઇલેક્ટ્રોનિક માધ્યમથી જમા થાય છે અને સ્થાનાંતરિત થાય છે. તેથી, કાગળની સિક્યુરિટીઝ સાથે સંકળાયેલા જોખમો જેમ કે કપટ અને ચોરી, ટાળવામાં આવે છે.ડીમેટ કાગળની જરૂરિયાતને બાદ કરે છે

ડીમેટ એકાઉન્ટ દ્વારા તમારા શેર ટ્રેડિંગને ઑનલાઇન હેન્ડલ કરવાથી કાગળઆધારિત દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ કરવાની જરૂરિયાત દૂર થાય છે. , કંપનીઓ માટે વહીવટી મુશ્કેલીઓ ઘટાડવા માટે અસરકારક સાબિત કરે છે, જ્યારે કાગળના ઉપયોગમાં ઘટાડો કરીને પર્યાવરણીય ધોરણોનું પણ પાલન થાય છે. લોનની મંજૂરી સાથે મદદ

બોન્ડ્સ અને ડિબેન્ચર્સ જેવી વર્તમાન સિક્યોરિટીઝનો ઉપયોગ લોન મેળવવા માટે થઈ શકે છે.. ડિમેટ એકાઉન્ટમાં સિક્યોરિટીઝ કોલેટરલ તરીકે આયોજિત કરી શકાય છે.

લેવડદેવડનો  ખર્ચ ઘટાડે છે

લેવડદેવડના ખર્ચમાં એક નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છેકારણ કે ડિપોઝિટરી સુનિશ્ચિત કરે છે કે વિશેષઅધિકારો સીધા રોકાણકારના ખાતાંમાં જમા થાય છે. વિવિધ જૂથો માટે ડિમેટના લાભો

રોકાણકારોને લાભ

  1. ડિમેટ ખાતાંનો ઉપયોગ કરીને વેપાર કરવો એ વ્યક્તિગત રોકાણકારો માટે સમયની બચત કરનાર છે, કારણ કે તેઓ વ્યાપક કાગળની જાળવણી અને દલાલોની મુલાકાત લીધા વગર જ ઓનલાઇન ટ્રેડ કરી શકે છે.
  2. ડિમટીરિયલાઇઝેશન વિલંબિત સેટલમેન્ટ અને ડિલિવરી જેવા અયોગ્યતાનાજોખમને ઘટાડે છે, આમ ઝડપી અને સુરક્ષિત લેવડદેવડની મંજૂરી આપે છે
  3. રોકાણકારો તેમની સુવિધા પ્રમાણે કોઈપણ સમયે શેરનું નિરીક્ષણ કરી શકે છે, આ કારણે તેઓ વધુ રસ અને ભાગ લે છે જેથી નફાની ક્ષમતા વધારે છે
  4. ડીમેટ ર્સ રોકાણકારોને ઓછી વ્યાજ દરે લોન પ્રાપ્ત કરવામાં પણ મદદ કરી શકે છે, જેનાથી ઉચ્ચ સ્તરની લિક્વિડિટી અને ડિમેટમાં સિક્યુરિટીઝને સ્વીકૃતિ આપવામાં આવે છે

કંપનીને લાભ

  1. ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે શેર જારી કરતી કંપનીઓ શેર્સ ના ઝડપી ટ્રાન્સફરને સક્ષમ કરીને વધુ પારદર્શક અને કાર્યક્ષમ ટ્રેડિંગ સિસ્ટમ જાળવી રાખવામાં સક્ષમ બને છે.
  2. ડિમેટ ખાતાંનોઉપયોગ કરીને ઑનલાઇન ટ્રેડિંગ કાગળના દસ્તાવેજોની જરૂરિયાતને દૂર કરે છે, આમ વહીવટી અને પર્યાવરણીય દ્રષ્ટિકોણમાંથી મદદ કરે છે.
  3. ડિમેટ રોકાણકારોને શેરના પ્રિન્ટિંગ અને વિતરણ સંબંધિત ખર્ચને ઘટાડવામાં મદદ કરે છે
  4. નહિવત્ અવલંબનને લીધે કંપની સમયસર શેરહોલ્ડરો સાથે વાતચીત કરવામાં સક્ષમ બને છે.

બ્રોકર્સને લાભ

  1. બ્રોકર્સ વધુ સંતોષકારક સેવાઓ પ્રદાન કરી શકે છે કારણ કે છેતરપિંડી, ચોરી અને ખરાબ વિતરણોથી તેઓને મર્યાદિત જોખમ છે . રોકાણકારો દ્વારા વેપારમાં વધુ વ્યાજ અને ભાગ લેવાથી બ્રોકર્સની કમાણીની ક્ષમતા અને નફા વધે છે
  2. ડિમેટ શેર્સનું ઝડપી અને સરળ ટ્રાન્સફરથી  રોકાણકારોનેઆત્મવિશ્વાસ વધારવામાં મદદ મળે છે, આથી તેઓએ બ્રોકરેજ સર્વિસમાં મુકેલા વિશ્વાસમાં વધારો થાય છે

ઉપર દર્શાવેલ ડિમટીરિયલાઇઝેશનના લાભો ઉપરાંત, શેર્સની ડિમટીરિયલાઇઝેશનની પ્રક્રિયા હાથ ધરતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવા માટે અહીં કેટલીક વધુ માહિતી આપવામાં આવી છે.

ડિપોઝિટરીના સહભાગીઓનીભૂમિકા અને કાર્યો

  1. ડિપોઝિટરી સહભાગી (ડીપી) એ ડિપોઝિટરી અને રોકાણકાર વચ્ચેનું મધ્યસ્થી છે જે રોકાણકારોને ડીમેટ સેવાઓ પ્રદાન કરે છે. એન્જલ બ્રોકિંગ એ ભારતમાં સેન્ટ્રલ ડિપોઝિટરીઝ સર્વિસેસ લિમિટેડ (સીડીએસએલ) સાથે નોંધાયેલ એક પ્રમાણિત ડીપી છે
  2. તમારા એકાઉન્ટની પ્રવૃત્તિ અને હોલ્ડિંગ્સના નિયમિત સ્ટેટમેન્ટ પણ તમારા ડિપોઝિટરી સહભાગી દ્વારા પ્રદાન કરવામાં આવે છે.

કંપની દ્વારા શેર્સની ડિમટીરિયલાઇઝેશન

ડિપોઝિટરી સહભાગી (ડીપી) હેઠળ ડિમેટ શેર ધરાવતા રોકાણકારો ઉપરાંત, કોઈપણ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ કંપની એનએસડીએલ તેમજ વર્તમાન રજિસ્ટ્રાર અને ટ્રાન્સફર એજન્ટ (આરટીએ) જેવી ડિપોઝિટરી સાથે કરાર  પર હસ્તાક્ષર કરીને ડીમેટ શેરોના જારીકર્તા બની શકે છે. આરટીએ, કંપની અને એનએસડીએલ વચ્ચે મધ્યસ્થી તરીકે કાર્ય કરે છે અને શેરોનું ક્રેડિટ અને ટ્રાન્સફર પૂર્ણ કરવા માટે જવાબદાર છે. એકવાર સિક્યુરિટીને ડિપોઝિટરી સિસ્ટમમાં દાખલ કર્યા પછી, એનએસડીએલ કંપનીના દરેક શેર માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સિક્યુરિટી ઓળખ નંબર (આઇએસઆઇએન) પ્રદાન કરશે.

ડિમેટ ખાતાંનું નિષ્ક્રિયકરણડીમેટ ખાતાંનો ઉપયોગ કરીને તમને બજારમાં ભાગ લેવાની અને સિક્યુરિટીમાં રોકાણ કરવાની તક આપે છે. જો  કે, તમે ખાતાંનો ઉપયોગ કરવામાં નિષ્ફળ થાઓ તો એવી સ્થિતિમાં, તેને નિષ્ક્રિય કરવું એ સમજદારીનું કામ માનવામાં આવે છે. ખાતાંને નિષ્ક્રિય કરવાથી એનો છેતરપિંડીના હેતુઓ માટે ઉપયોગ કરવામાં આવશે નહીં.ખાતાંમાં શેરના અનુપસ્થિતિમાં જ એકાઉન્ટને નિષ્ક્રિયકરવું શક્ય છે

ખાતાંનું નિષ્ક્રિયકરણ પૂર્ણ કરવા ડીપીની બિનવપરાયેલી ડિલિવરી સૂચના સ્લિપ સાથે એપ્લિકેશનમાં રજૂ કરવી પડે છે. ડિઍક્ટિવેશન પહેલાં બાકી રહેલી બધી રકમને નિર્ધારિત કરવી ફરજિયાત છે.  તમારી સિક્યુરિટીઝની સુરક્ષિત અને કાર્યક્ષમ સંભાળ માટે, એન્જલ બ્રોકિંગ જેવી માન્ય સ્ટૉકબ્રોકિંગ કંપનીઓનો સંપર્ક કરો, જે ઉદ્યોગમાં શ્રેષ્ઠ ડીમેટ એકાઉન્ટ સેવાઓ પ્રદાન કરે છે. 1987થી નોંધપાત્ર કાર્ય કરતી ભારતીય સ્ટૉકબ્રોકિંગ કંપનીછે.