ఒక కమోడిటీ మార్కెట్ అనేది విలువైన మెటల్స్, క్రూడ్ ఆయిల్, సహజ గ్యాస్, శక్తి మరియు మసాలా వస్తువులు వంటి వస్తువులలో ట్రేడ్ చేయడానికి పెట్టుబడిదారులకు ఒక ప్రదేశం. ప్రస్తుతం, ఫార్వర్డ్ మార్కెట్స్ కమిషన్ భారతదేశంలో దాదాపు 120 వస్తువుల కోసం ట్రేడింగ్ అనుమతిస్తుంది. ఈ పెట్టుబడులు తరచుగా ద్రవ్యోల్బణంతో సహాయపడటం వలన వారి పోర్ట్ఫోలియోను విభిన్నంగా చేయాలని ప్రయత్నిస్తున్న పెట్టుబడిదారులకు వస్తువులలో వాణిజ్యం గొప్పది. 

భారతదేశంలో అందుబాటులో ఉన్న కమోడిటీ ఎక్స్ఛేంజ్లు ఏమిటి?

ఫార్వర్డ్ మార్కెట్స్ కమిషన్ కింద ఏర్పాటు చేయబడిన 22 కమోడిటీ ఎక్స్ఛేంజ్లను భారతదేశం కలిగి ఉంది. భారతదేశంలో ట్రేడింగ్ కోసం ఈ క్రింది కమోడిటీ ఎక్స్ఛేంజ్లు ప్రజాదరణ పొందిన ఎంపికలు-

  1. మల్టీ కమోడిటీ ఎక్స్చేంజ్ ఆఫ్ ఇండియా ( ఎంసిఎక్స్)
  2. ఇండియన్ కమోడిటీ ఎక్స్చేంజ్ (ఐసిఇఎక్స్)
  3. నేషనల్ మల్టీ కమోడిటీ ఎక్స్చేంజ్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎన్ఎంసిఇ)
  4. నేషనల్ కమోడిటీ అండ్ డెరివేటివ్ ఎక్స్ఛేంజ్ (ఎన్సిడిఇఎక్స్)

కమోడిటీ ఫ్యూచర్స్ కాంట్రాక్ట్ అంటే ఏమిటి?

‘కమోడిటీ ఫ్యూచర్స్ కాంట్రాక్ట్’ అనేది ఒక నిర్దిష్ట సమయంలో ఒక ముందుగా నిర్ణయించబడిన రేటుతో ఒక వ్యాపారి తమ వస్తువు యొక్క కొంత మొత్తాన్ని కొనుగోలు చేసే లేదా విక్రయించే హామీ. ఒక వ్యాపారి ఫ్యూచర్స్ ఒప్పందాన్ని కొనుగోలు చేసినప్పుడు, వారు కమోడిటీ యొక్క మొత్తం ధరను చెల్లించవలసిన అవసరం లేదు. అందుకు బదులుగా, అసలు మార్కెట్ ధర యొక్క ముందుగా నిర్ణయించబడిన శాతం అయిన ఖర్చు మార్జిన్ చెల్లించవచ్చు. తక్కువ మార్జిన్స్ అంటే ఒరిజినల్ ఖర్చు యొక్క ఒక ఫ్రాక్షన్ మాత్రమే ఖర్చు చేయడం ద్వారా ఒక పెద్ద మొత్తంలో గోల్డ్ వంటి విలువైన మెటల్ కోసం ఒక ఫ్యూచర్స్ కాంట్రాక్ట్ కొనుగోలు చేయవచ్చు.

కమోడిటీ మార్కెట్ ఎలా పనిచేస్తుంది?

మీరు ప్రతి 100 గ్రాముకు రూ. 72,000 వద్ద ఎంసిఎక్స్ పై గోల్డ్ ఫ్యూచర్స్ కాంట్రాక్ట్ కొనుగోలు చేసినట్లయితే. ఎంసిఎక్స్ పై బంగారం మార్జిన్ 3.5% ఉంది. కాబట్టి మీరు మీ బంగారం కోసం రూ. 2,520 చెల్లిస్తారు. తరువాతి రోజుకు బంగారం ఖర్చు రూ. 73,000 ప్రతి 100 గ్రాముకు పెరుగుతుందని భావిస్తున్నాము. మీరు కమోడిటీ మార్కెట్‌కు లింక్ చేసిన బ్యాంక్ అకౌంట్‌కు రూ 1,000 క్రెడిట్ చేయబడుతుంది. రోజు తర్వాత, అది రూ. 72,500 కు తగ్గుతుందని ఊహించండి. తదనుగుణంగా, మీ బ్యాంక్ అకౌంట్ నుండి రూ. 500 డెబిట్ చేయబడుతుంది. 

ఒక కమోడిటీ మార్కెట్లో ట్రేడింగ్ స్ట్రాటెజీల రకాలు:

ఒక కమోడిటీ మార్కెట్ లోపల రెండు ప్రధాన డ్రైవర్లు లేదా ట్రేడింగ్ వ్యూహాలు ఉన్నాయి: స్పెక్యులేటర్లు మరియు హెడ్జర్లు.

స్పెక్యులేటర్లు:

ఈ డీలర్లు ఊహించిన ధర మార్పులను ముందుగానే అంచనా వేయడానికి అదనంగా వస్తువుల ఖర్చులను నిరంతరం పరిశీలిస్తారు. ఉదాహరణకు, బంగారం ధర పెరగవలసి ఉంది అని ఒక స్పెక్యులేటర్ అంచనా వేస్తే, వారు కమోడిటీ ఫ్యూచర్స్ కాంట్రాక్ట్ కొనుగోలు చేస్తారు. తరువాత బంగారం ఖర్చు పెరిగితే, వ్యాపారి కొనుగోలు చేసిన దాని కంటే ఎక్కువ ధర కోసం ఒప్పందాన్ని అమ్ముతారు.

బంగారం రేటు తగ్గుతుందని స్పెక్యులేటర్ ఊహించినట్లయితే, వారు వారి ఫ్యూచర్స్ ఒప్పందాన్ని అమ్ముతారు. ఒకసారి ధరలు తక్కువగా ఉన్న తర్వాత, స్పెక్యులేటర్లు దానిని విక్రయించిన దాని కంటే తక్కువ ధర కోసం మళ్ళీ కాంట్రాక్ట్ కొనుగోలు చేస్తారు. మార్కెట్ మార్పు రెండింటిలోనూ స్పెక్యులేటర్లు లాభాలను ఇలా చేస్తారు.

హెడ్జర్లు:

వస్తువులను ఉత్పత్తి చేసే లేదా తయారు చేసేవారు సాధారణంగా ఒక కమోడిటీ ఫ్యూచర్స్ మార్కెట్లో వాణిజ్యం చేయడం ద్వారా ‘వారి ప్రమాదాన్ని హెడ్జ్ చేసుకుంటారు’. ఉదాహరణకు, పంటకోతల వ్యవధిలో గోధుమ ధరలు తగ్గితే, రైతు నష్టాన్ని ఎదుర్కొంటారు. ఫ్యూచర్స్ కాంట్రాక్ట్ లోకి ప్రవేశించడం ద్వారా రైతు ఈ ప్రమాదాన్ని నివారించుకోవచ్చు. ఈ సందర్భంలో, అతని ఉత్పత్తి యొక్క ధర తన స్థానిక మార్కెట్లో పడినప్పుడు, ఫ్యూచర్స్ మార్కెట్ ద్వారా లాభాలు పొందడం ద్వారా రైతు ఈ నష్టాన్ని ఆఫ్సెట్ చేయవచ్చు.

పంటకోతల వ్యవధిలో గోధుమ ఖర్చు పెరిగినప్పుడు విరుద్ధ పరిస్థితి ఉంటుంది. ఈ సమయంలో, ఫ్యూచర్స్ మార్కెట్లో రైతు నష్టాలను ఎదుర్కొంటారు. అయితే, ఈ నష్టాలు తన స్థానిక మార్కెట్లో అధిక ఖర్చు కోసం తన ఉత్పత్తిని విక్రయించడం ద్వారా పరిహారం పొందవచ్చు.

భారతదేశంలో కమోడిటీ ట్రేడింగ్ గురించి గమనించవలసిన ముఖ్యమైన విషయాలు

– వస్తువుల ధరలు అనేక కారణాలతో ప్రభావితమవుతాయి. స్టాక్స్ లో పెట్టుబడి పెట్టడం వలెనే, మీరు వస్తువులలో వాణిజ్యం ప్రారంభించడానికి ముందు ఈ కారకాలు అర్ధం చేసుకుని మీరు వినియోగించగల వ్యూహాలను నేర్చుకోవడం ద్వారా ముందుగానే సిద్ధం కావడం ముఖ్యం.

– కమోడిటీ ట్రేడింగ్‌తో మీరు అధిక లీవరేజ్ పొందగా, మార్కెట్ హెచ్చుతగ్గులు సాధారణంగా ఉంటాయి కాబట్టి వస్తువులలో ట్రేడింగ్‌కు సంబంధించిన ప్రమాదం కూడా ఉంటుంది.

– మార్కెట్‌ను క్రమం తప్పకుండా పర్యవేక్షించడం అవసరం. మీరు ఒక ట్రేడింగ్ ప్రారంభకులు అయితే, ప్రక్రియలోకి మిమ్మల్ని చేరుకోగల కమోడిటీ మార్కెట్ నిపుణుడి సహాయం తీసుకోవడాన్ని పరిగణించండి మరియు మార్కెట్ హెచ్చుతగ్గులపై ట్యాబ్లను ఉంచుకోండి.

ముగింపు

ద్రవ్యోల్బణం పెరుగుతున్న ప్రాంతాల్లో వస్తువుల ఖర్చులు పెరుగుతాయి కాబట్టి భారతదేశంలో కమోడిటీ ట్రేడింగ్ ద్రవ్యోల్బణాన్ని ఎదుర్కొని నిలవడానికి ఒక గొప్ప మార్గం. అయితే, కమోడిటీ ఫ్యూచర్స్ కాంట్రాక్ట్స్ అత్యంత లివరేజ్ చేయబడతాయి, ఇది వాటిని రిస్క్-కు లోనయ్యేలాగా చేస్తుంది. ఒకరు ఎంచుకున్న వ్యాపార వ్యూహం ఏది అయినా కమోడిటీ మార్కెట్‌ను క్రమం తప్పకుండా పర్యవేక్షించడం అవసరం.